DP满足四边形不等式证明

四边形不等式的归纳证明

设区间 DP 的定义为

\[dp[l][r] = \min_{l \le k < r} \{ dp[l][k] + dp[k + 1][r] + w(l, r) \}, \]

并规定 \(dp[i][i] = 0\)。设代价函数 \(w\) 满足:

  1. 四边形不等式:对任意 \(a \le b \le c \le d\)

\[w(a, c) + w(b, d) \le w(a, d) + w(b, c). \]

  1. 区间包含单调性:若 \([l, r] \subseteq [l', r']\),则

\[w(l, r) \le w(l', r'). \]

我们要证明 \(dp\) 也满足四边形不等式:对任意 \(a \le b \le c \le d\)

\[dp[a][c] + dp[b][d] \le dp[a][d] + dp[b][c]. \]

备注:区间 \([l,r]\) 的长度定义为 \(len([l,r])=r−l\)

归纳基础

当区间长度 \(r - l = 0\) 时,即 \(l = r\),所有涉及的区间均为单点,\(dp[l][l] = 0\),不等式两边相等。

当区间长度 \(r - l = 1\) 时,即区间只有两个元素,涉及到的四边形不等式中的区间最多含有两个元素,可直接通过计算验证成立。

更一般地,我们可以在归纳步骤中显式处理所有退化情形,从而不再单独讨论归纳基础。

归纳假设

假设对所有长度小于 \(d - a\) 的区间,四边形不等式成立。即对任意满足

\[a' \le b' \le c' \le d', \quad d' - a' < d - a \]

的四个下标,均有

\[dp[a'][c'] + dp[b'][d'] \le dp[a'][d'] + dp[b'][c']. \]

我们要证明对长度为 \(d - a\) 的目标区间 \([a, d]\),结论成立。

退化情形的处理

\(a = b\)\(c = d\),则不等式两边相同,显然成立。

下面处理 \(b = c\) 的情形。此时要证明

\[dp[a][b] + dp[b][d] \le dp[a][d]. \]

\(x\)\(dp[a][d]\) 的最优决策点,即

\[dp[a][d] = dp[a][x] + dp[x + 1][d] + w(a, d), \quad a \le x < d. \]

分两种情况。

情形 1:\(x < b\)

因为 \(a \le x < b \le d\),所以 \(x\)\(dp[a][b]\) 的合法划分点,于是

\[dp[a][b] \le dp[a][x] + dp[x + 1][b] + w(a, b). \]

由归纳假设,对

\[x + 1 \le b < b \le d \]

且这些区间长度均小于 \(d - a\),有

\[dp[x + 1][b] + dp[b][d] \le dp[x + 1][d] + dp[b][b]. \]

又因为 \(dp[b][b] = 0\),故

\[dp[x + 1][b] + dp[b][d] \le dp[x + 1][d]. \]

于是

\[\begin{aligned} dp[a][b] + dp[b][d] &\le dp[a][x] + dp[x + 1][b] + w(a, b) + dp[b][d] \\ &\le dp[a][x] + dp[x + 1][d] + w(a, b). \end{aligned} \]

由区间包含单调性,\([a, b] \subseteq [a, d]\),所以

\[w(a, b) \le w(a, d). \]

因此

\[\begin{aligned} dp[a][b] + dp[b][d] &\le dp[a][x] + dp[x + 1][d] + w(a, d) \\ &= dp[a][d]. \end{aligned} \]

情形 2:\(x \ge b\)

此时 \(b \le x < d\),所以 \(x\)\(dp[b][d]\) 的合法划分点:

\[dp[b][d] \le dp[b][x] + dp[x + 1][d] + w(b, d). \]

由归纳假设,对

\[a \le b \le b \le x \]

\[dp[a][b] + dp[b][x] \le dp[a][x] + dp[b][b]. \]

\[dp[a][b] + dp[b][x] \le dp[a][x]. \]

于是

\[\begin{aligned} dp[a][b] + dp[b][d] &\le dp[a][b] + dp[b][x] + dp[x + 1][d] + w(b, d) \\ &\le dp[a][x] + dp[x + 1][d] + w(b, d). \end{aligned} \]

又由区间包含单调性,\([b, d] \subseteq [a, d]\),所以

\[w(b, d) \le w(a, d). \]

因此

\[\begin{aligned} dp[a][b] + dp[b][d] &\le dp[a][x] + dp[x + 1][d] + w(a, d) \\ &= dp[a][d]. \end{aligned} \]

故退化情形 \(b = c\) 证毕。

非退化情形

现在设

\[a < b < c < d. \]

\(x\)\(dp[a][d]\) 的最优决策点,\(y\)\(dp[b][c]\) 的最优决策点:

\[dp[a][d] = dp[a][x] + dp[x + 1][d] + w(a, d), \quad a \le x < d, \]

\[dp[b][c] = dp[b][y] + dp[y + 1][c] + w(b, c), \quad b \le y < c. \]

\(x \le y\)\(x > y\) 两种情况讨论。

情况 1:\(x \le y\)

此时有

\[a \le x \le y < c \le d. \]

因此 \(x\)\(dp[a][c]\) 的合法划分点,\(y\)\(dp[b][d]\) 的合法划分点:

\[dp[a][c] \le dp[a][x] + dp[x + 1][c] + w(a, c), \]

\[dp[b][d] \le dp[b][y] + dp[y + 1][d] + w(b, d). \]

两式相加:

\[dp[a][c] + dp[b][d] \le dp[a][x] + dp[x + 1][c] + dp[b][y] + dp[y + 1][d] + w(a, c) + w(b, d). \]

又因为

\[\begin{aligned} dp[a][d] + dp[b][c] &= dp[a][x] + dp[x + 1][d] + dp[b][y] + dp[y + 1][c] \\ &\quad + w(a, d) + w(b, c), \end{aligned} \]

所以只需证明

\[\begin{aligned} dp[x + 1][c] + dp[y + 1][d] &+ w(a, c) + w(b, d) \\ &\le dp[x + 1][d] + dp[y + 1][c] + w(a, d) + w(b, c). \end{aligned} \]

由归纳假设,对

\[x + 1 \le y + 1 \le c \le d \]

\[dp[x + 1][c] + dp[y + 1][d] \le dp[x + 1][d] + dp[y + 1][c]. \]

\(w\) 的四边形不等式,对

\[a \le b \le c \le d \]

\[w(a, c) + w(b, d) \le w(a, d) + w(b, c). \]

两式相加,即得所需不等式。
因此情况 1 成立。

情况 2:\(x > y\)

此时

\[a < b < y < x < c < d. \]

因此 \(y\)\(dp[a][c]\) 的合法划分点,\(x\)\(dp[b][d]\) 的合法划分点:

\[dp[a][c] \le dp[a][y] + dp[y + 1][c] + w(a, c), \]

\[dp[b][d] \le dp[b][x] + dp[x + 1][d] + w(b, d). \]

相加得

\[dp[a][c] + dp[b][d] \le dp[a][y] + dp[y + 1][c] + dp[b][x] + dp[x + 1][d] + w(a, c) + w(b, d). \]

同时

\[\begin{aligned} dp[a][d] + dp[b][c] &= dp[a][x] + dp[x + 1][d] + dp[b][y] + dp[y + 1][c] \\ &\quad + w(a, d) + w(b, c). \end{aligned} \]

因此只需证明

\[dp[a][y] + dp[b][x] + w(a, c) + w(b, d) \le dp[a][x] + dp[b][y] + w(a, d) + w(b, c). \]

由归纳假设,对

\[a \le b \le y \le x \]

\[dp[a][y] + dp[b][x] \le dp[a][x] + dp[b][y]. \]

再由 \(w\) 的四边形不等式,对

\[a \le b \le c \le d \]

\[w(a, c) + w(b, d) \le w(a, d) + w(b, c). \]

两式相加即得所需结论。
因此情况 2 也成立。

结论

综合退化情形与非退化情形,由数学归纳法可知,对任意 \(a \le b \le c \le d\),均有

\[dp[a][c] + dp[b][d] \le dp[a][d] + dp[b][c]. \]

即区间 DP 的值函数 \(dp\) 满足四边形不等式。

posted @ 2026-09-06 16:30  wlhao  阅读(3)  评论(0)    收藏  举报