MATLAB海洋声传播仿真设计与实现

一、核心模型架构

本程序基于射线理论与波动方程结合的方法,整合多径效应、多普勒频移、噪声干扰等关键物理效应,支持深海/浅海环境切换。主要模块包括:

  1. 环境建模模块 声速剖面生成(基于Mackenzie公式或经验公式) 海底地形建模(平坦/分层/随机粗糙面) 边界条件设置(反射系数、吸收系数)
  2. 信号生成模块 线性调频信号(LFM) 正交频分复用(OFDM) 扩频通信信号(Walsh码)
  3. 传播效应模拟模块 多径传播(射线追踪法) 多普勒频移(相对运动补偿) 空间衰落(瑞利/莱斯分布)

二、关键代码实现

%% 海洋声传播仿真主程序
clear; clc; close all;

%% 1. 环境参数设置
c = 1500;          % 基准声速 (m/s)
fs = 12000;        % 采样频率 (Hz)
T = 0.5;           % 信号持续时间 (s)
t = 0:1/fs:T-1/fs; % 时间序列

% 声速剖面(Mackenzie模型)
depth = linspace(0,5000,100); % 0-5000m深度
T_profile = 20 + 0.01*depth;  % 温度梯度
S_profile = 35;              % 盐度恒定
c_profile = 1448.96 + 4.59*T_profile - 5.3e-2*T_profile.^2 + ... 
           2.37e-4*T_profile.^3 + 1.34*(S_profile-35);

% 海底反射系数(沉积层模型)
rho = 1.8;        % 底质密度 (g/cm³)
c_bottom = 1500;  % 底质声速 (m/s)
R = ((c_bottom - c)/(c_bottom + c)).^2;

%% 2. 信号生成
% 带通OFDM信号
N_subcarriers = 64; % 子载波数
tx_signal = ofdm_modulation(N_subcarriers, fs, T);

% 添加载波调制
carrier = exp(1j*2*pi*25000*t); % 25kHz载波
tx_signal = tx_signal .* carrier;

%% 3. 传播路径计算(射线追踪法)
num_rays = 50;    % 射线数量
ray_angles = linspace(-30,30,num_rays); % 发射角范围

paths = struct();
for i=1:num_rays
    [delay, amplitude, angle] = ray_tracing(ray_angles(i), c_profile, depth);
    paths(i).delay = delay;
    paths(i).amp = amplitude;
    paths(i).angle = angle;
end

%% 4. 多普勒效应模拟
max_doppler = 10; % 最大多普勒频移 (Hz)
source_speed = 2; % 声源速度 (m/s)
rx_signal = apply_doppler(tx_signal, max_doppler, source_speed, fs);

%% 5. 信道响应构建
channel_impulse = zeros(1,ceil(max(paths.delay)*fs)+1);
for i=1:num_rays
    delay_samples = round(paths(i).delay*fs) + 1;
    if delay_samples <= length(channel_impulse)
        channel_impulse(delay_samples) = paths(i).amp * exp(1j*2*pi*paths(i).angle*t);
    end
end

%% 6. 信号传输过程
rx_signal = conv(tx_signal, channel_impulse, 'same');

% 添加噪声(风成+船舶噪声混合)
SNR = 12; % 信噪比 (dB)
noise = combined_noise(fs, length(rx_signal), SNR);
rx_signal = rx_signal + noise;

%% 7. 信号处理与可视化
% 时频分析
figure;
subplot(211);
spectrogram(rx_signal,256,250,256,fs,'yaxis');
title('时频分布');

% 声场分布可视化
figure;
surf(linspace(0,1,length(t)), depth, abs(rx_signal));
xlabel('传播距离 (km)');
ylabel('深度 (m)');
zlabel('声压幅值');
shading interp;

%% 8. 性能评估
% 误码率计算(BPSK调制)
rx_bits = real(rx_signal(1:1000)) > 0;
ber = sum(rx_bits ~= tx_bits(1:1000)) / 1000;
fprintf('仿真BER: %.4f\n', ber);

三、核心算法详解

  1. 射线追踪算法

    采用改进的BELLHOP模型实现:

    function [delay, amplitude, angle] = ray_tracing(theta, c_profile, depth)
        % 初始化参数
        g = 9.81;       % 重力加速度
        f = 1000;       % 中心频率 (Hz)
        c0 = 1500;      % 表层声速
    
        % 射线参数计算
        p = cosd(theta); % 射线参数
        z = 0;         % 起始深度
        t = 0;         % 时间计数
        r = 0;         % 水平距离
    
        % 射线追踪循环
        while z < max(depth)
            dz = 1/(sqrt(g*c0^2*p^2 - (g*c0^2 - g^2*z^2)*p^2));
            z = z + dz;
            r = r + c0*p*dz;
            t = t + dz/c0;
        end
    
        % 计算结果
        delay = t;
        amplitude = 1/sqrt(p); % 能量衰减
        angle = asind(p);      % 接收角
    end
    
  2. 多普勒补偿算法

    基于分数阶傅里叶变换(FRFT)的动态补偿:

    function rx_comp = frft_compensator(rx, fd)
        alpha = 0.5; % 分数阶参数
        X = frft(rx,alpha);
        [X_mag,X_phase] = pol2cart(angle(X),abs(X));
        X_comp = X_mag .* exp(1j*(X_phase - 2*pi*fd*t));
        rx_comp = frft(X_comp,-alpha);
    end
    

四、扩展功能模块

  1. 三维声场可视化

    function plot_3d_sound_field(depth, range, signal)
        [X,Y] = meshgrid(range,depth);
        surf(X,Y,abs(signal), 'EdgeColor','none');
        shading interp;
        colormap(jet);
        view(3);
        camlight left;
    end
    
  2. 自适应均衡模块

    function [eq_signal,err] = lms_equalizer(tx,rx,N_tap,mu)
        w = zeros(N_tap,1);
        eq_signal = zeros(size(rx));
        for n = N_tap:length(rx)
            x = rx(n:-1:n-N_tap+1);
            y = w'*x;
            e = tx(n) - y;
            w = w + mu*conj(e)*x;
            eq_signal(n) = y;
        end
        err = e;
    end
    

五、典型应用场景

  1. 深海声呐通信仿真

    % 参数设置
    c = 1480;       % 深海声速
    range = 5000;   % 5km传输距离
    num_paths = 3;  % 少路径环境
    SNR = 8;        % 低信噪比环境
    
  2. 浅海多径效应分析

    % 参数设置
    c = 1530;       % 浅海声速
    depth = 50;     % 浅海深度
    num_paths = 8;  % 多径丰富环境
    delay_spread = 0.2; % 大时延扩展
    

参考代码 海洋声传播程序 www.youwenfan.com/contentcnp/97361.html

六、参考文献

  1. 《水声传播原理与应用》(王德石, 2020)
  2. 《海洋声学建模与仿真技术》(李启虎, 2018)
  3. 《MATLAB数字信号处理实战》(高西全, 2021)
posted @ 2026-01-04 11:06  令小飞  阅读(17)  评论(0)    收藏  举报