W
e
l
c
o
m
e
: )

淑芬&告贷

9.24 淑芬 1

数及数域和数列

Dedekind分割

Cauthy 数列

有理数

分数总能写为循环小数

设有理分数 \(\frac{p}{q}=A+B+x\),其中 \(A\in \mathbb{Z}, 0\le B<1, A, B\in Q, x\in \mathbb{R}\backslash \mathbb{Q}\),且 \(x\) 为循环小数,设 \(y\) 为其循环节。

上/下确界

定义.上确界

对于集合 \(A\),若 \(\forall x\in A, x\le s\),且 \(\forall \epsilon > 0, \exist x_0 \in A, x>s-\epsilon\),则称 \(s\)\(A\) 的上确界。

定理.唯一性

\(A\) 存在两个不同的上确界 \(s_1, s_2\),不妨设 \(s_1<s_2\),则由定义,\(\forall \epsilon >0, \exist x_1, x_2 \in A, x_1>s_1-\epsilon, x_2>s_2-\epsilon\)

\(s_2>s_1\ge(x_1,x_2)\),取 \(\epsilon=s_2-s_1\),则 \(x_2>s_2-\epsilon=x_1\),矛盾。

数列极限

定义.数列极限

对于数列 \(\{a_n\}\),若有 \(a\in \mathbb{R}\)\(\forall \epsilon >0, \exist N \in \mathbb{N}_{+}, \text{s.t.}\ \ \forall n > N, |a_{n}-a|<\epsilon\),则称 \(a\) 为数列 \(\{a_n\}\) 的极限。

闭区间套与 Weierstrass 定理

闭区间套

称一系列闭区间 \(\{[a_n, b_n]\}\),若:

\([a_1, b_1]\supseteq [a_2, b_2]\supseteq \dots [a_n, b_n]\supseteq \dots\)

\[\lim_{n\to \infty} (b_n-a_n)=0 \]

则称该系列闭区间为一个闭区间套

闭区间套定理

一个闭区间套的所有区间有唯一公共点

Weierstrass 定理

若数列 \(\{x_n\}\) 有界,则其一定有一个收敛子列。

证明:设 \(x_{n} \in [a, b]\),取半区间 \([a, \frac{a+b}{2}], [\frac{a+b}{2}, B]\),设 \(\{x_n\}\) 落于两个区间的子列 \(\{y_n\}, \{z_n\}\)\(y, z\) 中至少有一个是无穷数列,取之作为新的 \(x\)
设每个 \([a, b]\)\([a_n, b_n]\),则 \(b_{n}-a{n}=\frac{b_{1}-a{1}}{2^{n-1}}\),容易得到 \(\lim_{n\to \infty} (b_n-a_n)=0\),满足闭区间套定义。
按顺序在闭区间 \([a_n, b_n]\) 不重地选取一个数,得到一个子列 \(\{w_{n}\}\),由 \(a_{n}\le w_{n}\le y_{n}\),由 \(\{a_n\}\)\(\{b_n\}\) 的夹逼得到 \(\{w_n\}\) 收敛。

Cauthy 收敛

\(\{a_n\}\) 为一实数列,若:

\[\forall \epsilon >0, \exist N \in \mathbb{N}_{+}, \text{s.t.} \forall m,n >N, |a_n-a_m|<\epsilon \]

则称 \(\{a_n\}\) 为 Cauthy 数列。

定理 2.10 Cauthy 收敛原理

\(\{a_n\}\) 收敛 \(\Leftrightarrow\) \(\{a_n\}\) 为 Cauthy 数列。

证明不难。

习题

1.证明 \(a_{n}=\sum_{i=1}^{n} \frac{1}{n}\) 发散。

9.25 高代 1

线性方程 向量空间

行列式 矩阵理论

二次型

Gauss 消元

初步做法是逐步消成上三角矩阵(\(\forall 1\le j<i\le n, a_{i, j}=0\)),然后从下往上解。

正常这么做能解决唯一解存在的情况。

考虑解不存在或无穷多的情况,我们会在第 \(i\) 次操作增广矩阵时遇到某一列系数全为 0 的情况(此时体现为 \(a_{x, i}=0\)),那么直接跳过消元的步骤,直接做下一次。

消元时我们考虑把所有行都消(即消元成对角矩阵)。

最后 check 时,如果中间有跳过说明并非唯一解的情况,直接看系数是否为 0

浮点实现
#include <bits/stdc++.h>
#define vi vector<int>
#define pb push_back
#define mp make_pair
#define st first
#define nd second
using namespace std;
typedef long long ll;
typedef pair <int, int> Pii;
const int INF=0x3f3f3f3f;
const int cp=998244353;
inline int mod(int x){return x+(x<0?cp:0)-(x>=cp?cp:0);}
inline void plust(int &x, int y){x=mod(x+y);return ;}
inline void minut(int &x, int y){x=mod(x-y);return ;}
inline int read(){
	char ch=getchar();int x=0, f=1;
	while(!isdigit(ch)){if(ch=='-') f=-1; ch=getchar();}
	while(isdigit(ch)){x=(x<<3)+(x<<1)+ch-'0';ch=getchar();}
	return x*f;
}
inline void write(int x){
    if(x<0) putchar('-'), x=-x;
    if(x>9) write(x/10);
    putchar(x%10+'0');
}
inline int ksm(int a, int b=cp-2){
	int ret=1;
	for(; b; b>>=1, a=1ll*a*a%cp)
		if(b&1) ret=1ll*ret*a%cp;
	return ret;
}
const int N=105;
const double eps=1e-8;
int n;
double a[N][N], ans[N];
void debug(){
	puts("-----");
	for(int i=1; i<=n; ++i, puts(""))
		for(int j=1; j<=n+1; ++j)
			printf("%.6lf ", a[i][j]);
}
int Gauss(){
	int cnt=0;
	for(int i=1; i<=n; ++i){
		int p=++cnt;
		for(int x=p; x<=n; ++x)
			if(fabs(a[x][i])>fabs(a[p][i])) p=x;
		for(int y=1; y<=n+1; ++y) swap(a[p][y], a[cnt][y]);
		if(fabs(a[cnt][i])<eps){
			--cnt;continue;
		} double r=a[cnt][i];
		for(int y=i; y<=n+1; ++y) a[cnt][y]/=r;
		// debug();
		for(int j=1; j<=n; ++j){
			if(j==cnt) continue;
			r=a[j][i];a[j][i]=0;
			for(int k=1; k<=n+1; ++k)
				if(k^i) a[j][k]-=a[cnt][k]*r;
		} 
		// debug();
	}
	if(cnt<n){
		for(int i=cnt+1; i<=n; ++i)
			if(fabs(a[i][n+1])>eps) return -1;
		return 0;
	}
	for(int i=1; i<=n; ++i) ans[i]=a[i][n+1];
	// ans[n+1]=-1.0;
	// for(int i=n; i>=1; --i)
		// for(int j=i+1; j<=n+1; ++j) 
			// ans[i]-=ans[j]*a[i][j];
	return 1;
}
signed main(){
	n=read();
	for(int i=1; i<=n; ++i)
		for(int j=1; j<=n+1; ++j)
			a[i][j]=read();
	int tp=Gauss();
	if(tp<=0) printf("%d\n", tp);
	else if(tp>0) for(int i=1; i<=n; ++i) 
		printf("x%d=%.2lf\n", i, ans[i]);
	return 0;
}

10.23 高代 4

\[\det(A)=|A|=\sum_p (-1)^{\tau(p)} \prod_{i=1}^{n} a_{i, p_i} \]

基础法则:

  1. 交换行或列,\(|A|\) 取反(注意到本质是在每个排列中都交换某一对数)
  2. 某行/列乘上非零数 \(k\)\(|A|\)\(k\)
  3. 若对于某行 \(a_{m, j}=k\times a_{o, j}\)\(|A|=0\)(对列同理)
  4. 若对于某行 \(a_{m, j}=b_{m, j}+c_{m, j}\)\(\forall i\ne m, a_{i, j}=b_{i, j}=c_{i, j}\),则 \(|A|=|B|+|C|\)(对列同理)
  5. 由 3&4 得某一行乘一常数加到另一行时,\(|A|\) 不变

类 Gauss 消元操作即可,注意若有取模,考虑辗转相除。

任意取模实现
#include <bits/stdc++.h>
#define int long long
#define vi vector<int>
#define pb push_back
#define mp make_pair
#define st first
#define nd second
using namespace std;
typedef long long ll;
typedef pair <int, int> Pii;
const int INF=0x3f3f3f3f;
int cp=998244353;
inline int mod(int x){return x+(x<0?cp:0)-(x>=cp?cp:0);}
inline void plust(int &x, int y){x=mod(x+y);return ;}
inline void minut(int &x, int y){x=mod(x-y);return ;}
inline int read(){
	char ch=getchar();int x=0, f=1;
	while(!isdigit(ch)){if(ch=='-') f=-1; ch=getchar();}
	while(isdigit(ch)){x=(x<<3)+(x<<1)+ch-'0';ch=getchar();}
	return x*f;
}
inline void write(int x){
    if(x<0) putchar('-'), x=-x;
    if(x>9) write(x/10);
    putchar(x%10+'0');
}
inline int ksm(int a, int b=cp-2){
	int ret=1;
	for(; b; b>>=1, a=1ll*a*a%cp)
		if(b&1) ret=1ll*ret*a%cp;
	return ret;
}
const int N=605;
int n;
int a[N][N];
int det(){
	bool flg=0;
	for(int i=1; i<=n; ++i)
		for(int j=i+1; j<=n; ++j){
			while(a[i][i]){
				int x=a[j][i]/a[i][i];
				for(int k=i; k<=n; ++k)
					a[j][k]=(a[j][k]-1ull*x*a[i][k]%cp+cp)%cp;
				swap(a[i], a[j]);
				flg^=1;
			}
			swap(a[i], a[j]);
			flg^=1;
		}
	int ans=1;
	for(int i=1; i<=n; ++i) ans=1ull*ans*a[i][i]%cp;
	return (flg)?((cp-ans)%cp):ans;;
}
signed main(){
	n=read(), cp=read();
	for(int i=1; i<=n; ++i)
		for(int j=1; j<=n; ++j)
			a[i][j]=read();
	printf("%lld\n", det());
	return 0;
}

对于行列式 \(\{a_{i, j}\}\),记 \(M_{i, j}\) 为其去掉第 \(i\) 行、第 \(j\)列的 \((n-1)\times (n-1)\) 行列式,称为 \(a_{i, j}\) 对应的余子式,称 \(A_{i, j}=(-1)^{i+j} M_{i, j}\) 为代数余子式。

有定理:

\[|A|=\sum_{i=1}^n a_{i, m}\times A_{i, m} \]

以及

\[\sum_{i=1}^{n} a^{i, m} \times A_{i, o}=0, m\ne o \]

范德蒙德行列式

满足 \(a_{1, i}=1, a_{2, i}=x_{i}, a_{j, i}=x_{i}^{j-1}\) 的行列式 \(D\) 称为范德蒙德行列式。

则有 \(\det(D)=\prod_{i<j} (x_j-x_i)\)

行列式与线性方程组

若线性方程组的系数行列式值不等于 0,则方程组有唯一解(等价于在 Gauss 消元后最后消成对焦矩阵)。

克莱姆法则

若方程组有唯一解,则解为 \(x_{i}=\frac{|B_{i}|}{|A|}\),其中 \(A\) 是系数行列式,\(B\)\(A\) 中第 \(i\) 列替换为常数向量得到的行列式。

11.6 高代 6

向量(组)

为简单表示列向量,以转置标记 \(^{T}\) 来标记。

\(\varepsilon_{i}=(0, 0, \dots 1, 0, \dots 0, 0)\),即第 \(i\) 维方向上的单位向量

线性相关和线性无关部分跳过

秩与维

称一组向量的为其极大线性无关向量组的大小

\[\operatorname{rank} <a_1, a_2, a_3,\dots a_{n-1}, a_{n}>=\max_{b\subseteq \{1, 2, \dots n-1, n\}, \nexists(( \{k_{|b|} |k_i\in R\})\wedge (\exist i\le |b|, k_i\ne 0)) , \sum_{i=1}^{|b|} k_ia_{b_i}=0} \{|b|\} \]

定义向量空间 \(U\)为其某个子集 \(\{a_1, a_2, \dots, a_n\}\),满足

1.\(a_1, a_2, \dots, a_n\) 线性无关
1.\(\forall \beta\in U, \exists\{k_{n} |k_i\in R\}, \sum_{i=1}^{n} k_ia_i=\beta\),即 \(U\) 中的任意向量能被 \(a_1, a_2, \dots, a_n\) 线性表出。

特别的,在 \(K^{n}\) 中,单位向量集合 \(\{\varepsilon_1, \varepsilon_2, \dots, \varepsilon_n\}\)\(K^{n}\) 的一个基,称为 \(K_{n}\) 的标准基。

定义上述基中 \(n\)\(U\) 的维数(对于 \(U\) 的多个基,它们均线性无关且都可以互相线性表出,所以等价,故这些基的大小都相等),记作 \(\dim_{k} U\)\(k\) 可省略简记。

矩阵的秩

行秩和列秩

设矩阵 \(a_{s\times n}\)

\(b_{i}=(a_{i, 1}, a_{i, 2}, \dots, a_{i, n})\),则 \(\operatorname{rank}<a_1, a_2\dots a_s>\)\(a\)行秩,同理定义列秩。

上阶梯矩阵

所有矩阵

容易发现初等变换不影响行/列秩,最终总能变为上阶梯矩阵,所以可以定义矩阵的秩为其行/列秩。

方阵的秩与行列式、满秩矩阵

\(n\) 级矩阵(方阵) \(A\),则:

\[\operatorname{rank} A=n \Leftrightarrow |A| \ne 0 \]

若满足上式,则称 \(A\) 为满秩矩阵。

线性方程组有解的充分必要条件

能够推出,对于齐次线性方程组,其有非零解的充分必要条件是:系数矩阵的秩小于未知量的数目。

对于线性方程组,其有解的充分必要条件是:系数矩阵的秩等于未知量的数目。

齐次方程组解集空间

解集空间由一个线性无关组 \(\{\eta_i\}\) 给出,其中 \(\sum \eta_i\) 为一个特解,

有定理:

\[\dim W=n-\operatorname{rank}(A) \]

将系数矩阵 \(A\) 转化为如下矩阵

\[\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & \dots & 0 & 0 & b_{1, r+1} & \dots & b_{1, n}\\ 0 & 1 & 0 & \dots & 0 & 0 & b_{2, r+1} & \dots & b_{2, n}\\ \vdots & \vdots & \vdots & \ddots & \vdots & \vdots & \vdots & \ddots & \vdots\\ 0 & 0 & 0 & \dots & 0 & 1 & b_{r, r+1}& \dots & b_{r, n} \\ 0 & 0 & 0 & \dots & 0 & 0 & 0 & \dots & 0\\ \vdots & \vdots & \vdots & \ddots & \vdots & \vdots & \vdots & \ddots & \vdots\\ 0 & 0 & 0 & \dots & 0 & 0 & 0 & \dots & 0 \end{pmatrix}\]

其中 \(r=\operatorname{rank}(A)\)

则有

\[\eta_i=\begin{pmatrix} -b_{1, r+i} \\ -b_{2, r+i} \\ \cdots \\ -b_{r, r+i} \\ [1=i] \\ [2=i] \\ \cdots \\ [n-r=i] \end{pmatrix} \]

线性方程组解集空间

\(\gamma\) 为原增广矩阵经过上述系数矩阵初等变化后最右侧的列向量,则

\[W=\{\gamma+x_{0}|x_{0}\in W_{0}\} \]

其中 \(W_{0}\) 是将系数矩阵当齐次线性方程组解得的解集空间。

11.12 淑芬

凹凸性

定义是 \(y=f(x)\) 图像上任意两点连线段在图像上方,则 \(f\) 为凹函数

判定凹函数:

\[\forall x_1, x_2 \in I, f(\frac{x_1+x_2}{2}< \frac{f(x_1)+f(x_2)}{2}) \]

\(f^{''}(x)>0\) 的函数 \(f\) 为凹函数,\(f^{''}(x)<0\) 的函数 \(f\) 为凸函数。向下为凹,向上为凸,符合直观。

11.27 告贷

逆矩阵

能够证明,若 \(|A|\ne 0\)

\[A^{-1}=\frac{1}{|A|} \begin{vmatrix} A_{1, 1} & A_{1, 2} & \dots & A_{1, n}\\ A_{2, 1} & A_{2, 2} & \dots & A_{2, n}\\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots\\ A_{n, 1} & A_{n, 2} & \dots & A_{n, n} \end{vmatrix}^{T}\]

注意转置

否则 \(A\) 不存在逆矩阵

逆,转置 乘法矩阵

\[(AB)^{-1}=B^{-1}A{-1} \]

\[(AB)^{T}=B^{T}A^{T} \]

正交矩阵

称一系列向量(同为行向量或列向量)\(\alpha_{i}\),满足 \(|\alpha_i|=1, \alpha_i \cdot \alpha_j=0(i\ne j)\),组成的矩阵为正交矩阵。

显然 \(\{\alpha_i\}\) 线性无关

则定义等价于 \(A\times A^T =I\)

Kronecker 记号

\(\delta_{ij}=[i=j]\),则上述条件可简化为 \(\alpha_i \cdot \alpha_j=\delta_{i, j}\)

正交向量组

\((\alpha, \beta)\) 为向量点积。

\[\beta_{i}=\alpha_i-\sum_{j=1}^{i-1} \frac{(\alpha_i, \beta_{j})}{(\beta_{j}, \beta_{j})} \beta_{j} \]

由上式所得 \(\{\beta_{i}\}\) 是正交向量组,且与 \(\{\alpha_{i}\}\) 等价

\(\{\beta_{i}\}\) 单位化后得到正交单位向量组 \(\{\eta_{i}\}\)

12.03 淑芬

积分技巧

分部积分

\[\int u dv=uv-\int vdu \]

一些经典结论

例题 1

s

\[\int \frac{x^2}{x^4+1}\mathrm{d}x \]

\[\int \frac{x^2+1}{x^4+1}\mathrm{d}x=\int \frac{1+\frac{1}{x^2}}{x^2+\frac{1}{x^2}}\mathrm{d}x \]

\(u=1-\frac{1}{x}, \frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}x}=1+\frac{1}{x^2}\)

\[=\int \frac{\mathrm{d}u}{u^2+2}\\ =\frac{1}{\sqrt{2}}\arctan(\frac{u}{\sqrt{2}})+C \]

以及

\[\int \frac{x^2-1}{x^4+1}\mathrm{d}x=\int \frac{1-\frac{1}{x^2}}{x^2+\frac{1}{x^2}}\mathrm{d}x\\ =\int \frac{\mathrm{d}(1+\frac{1}{x})}{x^2+\frac{1}{x^2}}\\ =\int \frac{\mathrm{d}u}{u^2-2}\\ =\frac{1}{2\sqrt{2}}\int (\frac{1}{u-\sqrt{2}}-\frac{1}{u+\sqrt{2}})\mathrm{d}u\\ =\frac{1}{2\sqrt{2}}\ln\vert \frac{u-\sqrt{2}}{u+\sqrt{2}}\vert+C \]

得出

12.04 告贷

映射、映射的核

若有矩阵 \(|A|=n\times m\),函数 \(f(\alpha )=A\alpha, |\alpha|=m\times o\),则称其象(Imaginary part) \(\mathrm{Im} f\)\(f\) 的值域。

特别的,当 \(\alpha\in K^m\),有如下定义与定理

\(\{\alpha | f(\alpha)=0\}\),为映射 \(f\),记作 \(\mathrm{Ker} f\)

\[\dim \mathrm{Im} f=\operatorname{rank} A \]

证明:此时即 \(A\alpha=f(\alpha)\) 有解,又 \(\alpha\in K^m\),则任意 \(f(\alpha)\) 可由 \(A\) 的列向量线性表出,同时 \(\forall t\notin \mathrm{Im} f\)\(t\) 不能被 \(A\) 的列向量线性表出,故 \(\mathrm{Im} f\)\(A\) 的列空间等价。

\(\mathrm{Im} f\) 的一个基底,等价于求 \(A\) 的列空间的一个基底

\[\dim \mathrm{Ker} f=n-\operatorname{rank} A \]

证明:等价于 \(AX=0\) 的解空间

系友关系

对于笛卡尔积 \(W=\{(x, y)|x\in S, y\in M\}\),称 \((x, y)\in W\)\(x, y\) 是系友,或称 \(x\)\(y\)\(W\) 关系,简记为 \(xWy\)\(x\sim y\)

等价关系,等价类

若上述关系满足反身性、对称性、传递性,则称关系 \(\sim\) 是一个等价关系。

\[\bar{a}\stackrel{\mathrm{def}}{=}\{x\in S| a\sim x\} \]

\(a\) 的等价类

矩阵的相抵

对于矩阵 \(A\),称 \(A\)\(B\)相抵关系,当 \(A\) 通过初等变换可得 \(B\) 成立。

显然相抵关系是等价关系,由此亦得相抵类。

标准相抵形

若矩阵满足 \(\operatorname{rank} A>0\),则 \(A\) 与下述形式的矩阵相抵:

\[\begin{pmatrix} I & 0\\ 0 & 0 \end{pmatrix}\]

上述矩阵容易由简化行上阶梯矩阵变换得出

误区

简化行上阶梯矩阵做列变换时,其代表的齐次线性方程组的元的定义发生变化!

广义逆矩阵

\(A\) 可逆时,线性方程组 \(AX=\beta\) 能由 \(X=A^{-1}\beta\) 快速得出

\(\det(A)=0\) 时,当 \(\beta\ne 0\) 时方程有解,我们希望得到 \(A^{-1}\) 的替代物

模拟一下逆元过程,设 \(T=A^{-1}\)

\[AX=\beta\to A(T\beta)=\beta \]

即我们希望找到 \(T\) 满足 \(\beta=AT\beta\)

看起来这句话是废话,我们考虑 \(\beta=A\) 时,由 \(A\) 的标准相抵形表达

\[A=P\begin{pmatrix} I & 0\\ 0 & 0 \end{pmatrix}Q\]

其中 \(P, Q\) 是若干初等变换矩阵的乘积,显然 \(P, Q\) 仍然可逆

则方程 \(A=ATA\) 的解 \(T\) 可由

\[T=Q^{-1}\begin{pmatrix} I & B\\ C & D \end{pmatrix}P^{-1}\]

表示,其中 \(B, C, D\) 为任取矩阵。

证明:

\[ATA=P\begin{pmatrix} I & 0\\ 0 & 0 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} I & B\\ C & D \end{pmatrix}\begin{pmatrix} I & 0\\ 0 & 0 \end{pmatrix}P^-1\]

\[AT A = P \begin{pmatrix} I & 0\\ 0 & 0 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} I & B\\ C & D \end{pmatrix} \begin{pmatrix} I & 0\\ 0 & 0 \end{pmatrix} P^{-1}=A \]

三个矩阵的乘积:

\[\begin{pmatrix} I & 0\\ 0 & 0 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} I & B\\ C & D \end{pmatrix} \begin{pmatrix} I & 0\\ 0 & 0 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} I & 0\\ 0 & 0 \end{pmatrix} \]

详细计算步骤:

先算前两个:

\[\begin{pmatrix} I & 0\\ 0 & 0 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} I & B\\ C & D \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} I\cdot I + 0\cdot C & I\cdot B + 0\cdot D\\ 0\cdot I + 0\cdot C & 0\cdot B + 0\cdot D \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} I & B\\ 0 & 0 \end{pmatrix} \]

再右乘第三个:

\[\begin{pmatrix} I & B\\ 0 & 0 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} I & 0\\ 0 & 0 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} I\cdot I + B\cdot 0 & I\cdot 0 + B\cdot 0\\ 0\cdot I + 0\cdot 0 & 0\cdot 0 + 0\cdot 0 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} I & 0\\ 0 & 0 \end{pmatrix} \]

所以最终:

\[AT A = P \begin{pmatrix} I & 0\\ 0 & 0 \end{pmatrix} P^{-1} \]

则上述 \(T\)\(A\) 的广义逆矩阵,记作 \(A^{-}\)

彭罗斯方程组

矩阵的相似

受广义逆的启发,若存在可逆矩阵 \(P\) 满足 \(P^{-1}AP=B\),则称 \(A\)\(B\) 相似,记作 \(A\sim B\)

相似矩阵的共同可逆性

显然相似矩阵的行列式相等,于是有共同的可逆性。

同时,若 \(A, B\) 可逆,\(A\sim B\),则

\(B^{-1}=P^{-1}A^{-1}P\),即 \(A^{-1}\sim B^{-1}\)

容易得到 \(A, B\) 相抵

矩阵的迹

矩阵对角线的和为矩阵的迹,记作 \(\mathrm{tr}(A)\)

特征值、特征向量、特征多项式、特征矩阵

\(\alpha^{T}\in K^{n}, \alpha \ne 0, \lambda_{0}\in K\) 满足

\[A\alpha=\lambda_{0}\alpha \]

则称 \(\lambda_{0}\)\(A\) 的一个特征值,\(\alpha\)\(A\) 的一个特征向量。

特征值由方程 \(\det(\lambda I-A)=0\) 的解给出。

证明 \(A\alpha=\lambda_{0}\alpha\)
\(\Rightarrow (\lambda I-A)\alpha=0\)
\(\Rightarrow \alpha\)\((\lambda I-A)X=0\) 的一个非零解
\(\Rightarrow \det(\lambda I-A)=0\)

同时称 \(\det(\lambda I-A)\)\(A\) 的特征多项式,称 \(\lambda I-A\)\(A\) 的特征矩阵。

由上亦导出 \(\alpha\)\((\lambda I-A)X=0\) 的一个非零解,等价于系数矩阵为 \((\lambda I-A)\) 的齐次线性方程组的解

相似矩阵的特征多项式与特征值

\(A\sim B, P^{-1}AP=B\),由 \(B\) 的特征多项式

\[\det(\lambda I-B)=\det(\lambda I-P^{-1}AP) \]

\[=\det(\lambda P^{-1}P-P^{-1}AP), [I=P^{-1}P] \]

\[=\det(P^{-1}(\lambda I-A)P) \]

\[=\det(P^{-1})\det(\lambda I-A)\det(P) \]

又有 \(\det(P^{-1})=\frac{1}{\det(P)}\)

\(\det(\lambda I-B)=det(\lambda I-A)\)

\(A, B\) 特征多项式相等,特征值全等

矩阵的幂次、对角矩阵、标准相似形

欲求 \(A^{m}\),若 \(A\sim D\),其中 \(D\) 是对角矩阵(主对角线外元素均为 0),则若 \(A=P^{-1}DP\),则

\[A^{m}=(P^{-1}DP)\times (P^{-1}DP) \dots \times (P^{-1}DP)=P^{-1}D^mP \]

\(A\) 是可对角化的。

由上述特征值,我们考虑构建 \(n\) 个线性无关向量组 \(\{\alpha_i\}\),满足 \(A\alpha_i=\lambda_{i} \alpha_i\),则

\(P=(\alpha_1, \alpha_2, \dots, \alpha_n)\)

\[P^{-1}AP=\mathrm{diag}\{\lambda_{1}, \lambda_{2}, \dots, \lambda_{n}\} \]

同时,称对角矩阵 \(\mathrm{diag}\{\lambda_{1}, \lambda_{2}, \dots, \lambda_{n}\}\)\(A\) 的标准相似形。

证明:

\[P = \begin{pmatrix} | & | & & | \\ \alpha_1 & \alpha_2 & \cdots & \alpha_n \\ | & | & & | \end{pmatrix} \]

计算 \(AP\)

\[\begin{aligned} AP &= A(\alpha_1, \alpha_2, \dots, \alpha_n) \\ &= (A\alpha_1, A\alpha_2, \dots, A\alpha_n) \quad \text{(矩阵乘法分配律)}\\ &= (\lambda_1\alpha_1, \lambda_2\alpha_2, \dots, \lambda_n\alpha_n) \quad \text{(代入 } A\alpha_i = \lambda_i\alpha_i\text{)} \end{aligned} \]

令对角矩阵:

\[\Lambda = \mathrm{diag}\{\lambda_1, \lambda_2, \dots, \lambda_n\} = \begin{pmatrix} \lambda_1 & 0 & \cdots & 0 \\ 0 & \lambda_2 & \cdots & 0 \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ 0 & 0 & \cdots & \lambda_n \end{pmatrix} \]

那么:

\[(\lambda_1\alpha_1, \lambda_2\alpha_2, \dots, \lambda_n\alpha_n) = (\alpha_1, \alpha_2, \dots, \alpha_n) \begin{pmatrix} \lambda_1 & 0 & \cdots & 0 \\ 0 & \lambda_2 & \cdots & 0 \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ 0 & 0 & \cdots & \lambda_n \end{pmatrix} = P\Lambda \]

所以:

\[AP = P\Lambda \]

因为 \(\alpha_1, \alpha_2, \dots, \alpha_n\) 线性无关,所以 \(P\) 可逆。在 \(AP = P\Lambda\) 两边左乘 \(P^{-1}\)

\[P^{-1}AP = P^{-1}P\Lambda = I\Lambda = \Lambda \]

即:

\[P^{-1}AP = \mathrm{diag}\{\lambda_1, \lambda_2, \dots, \lambda_n\} \]

可对角化

当代数重数(\(|\lambda I-A|=0\),对于某个根 \(\lambda_i\) 的重数),与几何重数(\((\lambda_i I-A)X=0\) 的解空间维数)相等时,矩阵 \(A\) 可对角化。

正交相似与正交对角化、实对称矩阵

实对称矩阵的特征值性质

实对称矩阵 \(A\) 的特征多项式一根 \(\lambda_0\) 和其特征向量 \(\alpha\),有

\[A\alpha=\lambda_0 \alpha, (1) \]

取复数共轭,得

\[\bar{A}\bar{\alpha}=\bar{\lambda_0} \bar{\alpha}, (2) \]

\(A\) 是实矩阵,故 \(\bar{A}=A\),于是

\[A\bar{\alpha}=\bar{\lambda_0} \bar{\alpha}, (3) \]

左乘 \(\alpha^T\)

\[\alpha^TA\bar{\alpha}=\bar{\lambda_0} \alpha^T\bar{\alpha}, (3) \]

同时,对(1)式两边转置后右乘 \(\bar{\alpha}\),得

\[\alpha^TA \bar{\alpha}=\lambda_0 \alpha^T \bar{\alpha}, (4) \]

对比得 \(\lambda_0=\bar{\lambda_0}\),即 \(\lambda_0\)实数

实对称矩阵的特征向量性质

由实对称矩阵 \(A\) 特征值 \(\lambda_1, \lambda_2\) 以及对应特征向量 \(\alpha_1, \alpha_2\)

\[\lambda_1(\alpha_1, \alpha_2)=(\lambda_1\alpha_1, \alpha_2)=(A\alpha_1, \alpha_2)=(A\alpha_1)^T\alpha_2=\alpha_1^TA^T\alpha_2 \]

\[\lambda_2(\alpha_1, \alpha_2)=(\alpha_1, \lambda_2\alpha_2)=(\alpha_1, A\alpha_2)=(\alpha_1)^TA\alpha_2=\alpha_1^TA\alpha_2 \]

\(A\) 是实对称矩阵,则 \(\lambda_1(\alpha_1, \alpha_2)=\lambda_2(\alpha_1, \alpha_2)\to (\alpha_1, \alpha_2)=0\)\(\alpha_1, \alpha_2\) 正交

实对称矩矩阵一定正交相似于对角矩阵

正交相似即 \(\exist P\) 满足 \(PP^{-1}=P^{-1}P=I\),使得 \(P^{-1}AP=\operatorname{diag}(a_1, a_2, \dots a_n)\)

12.11 告贷

二次型、二次型矩阵

称一个二次齐次多项式 \(f(x_1, x_2,\dots x_n)=\sum_{i, j} a_{i\le j} x_i\times x_j\) 为一个二次型。

\(b_{i, j}=\begin{array}{} \left\{\begin{matrix} \frac{a_{\min (i, j), \max (i, j)}}{2} ,i\ne j\\ a_{i, j}, i=j \end{matrix}\right. \end{array}\)

\(A=\{b_{i, j}\}\) 为二次型 \(f\) 的矩阵,不难见 \(A\) 是对称矩阵

容易得出 \(f(x_1, x_2,\dots x_n)=X^{T}AX\)

非退化线性替换、等价

考虑 \(Y=\begin{pmatrix} y_1 \\ y_2 \\ \vdots \\ y_n \end{pmatrix}\), 若存在 \(n\) 级可逆矩阵 \(C\) 满足 \(X=CY\),则称上述等式为 \(\{x_i\}\)\(\{y_{i}\}\) 的一个非退化线性替换

容易推得:

\[X^TA^T=(CY)^TA(CY)=Y^{T} (C^{T}AC) Y \]

\(B=(C^{T}AC)\)\(B^T=C^{T}A^{T}C\),由 \(A\) 是对称矩阵得到 \(A=B\)

所以有二次型 \(g(\{y_i\})=Y^TBY\),其矩阵为 \(B\)

称上述两个二次型 \(f, g\) 等价,记作 \(X^TAX\cong Y^TAY\)

合同

两个 \(n\) 级矩阵 \(A, B\),若存在 \(n\) 级可逆矩阵 \(C\),使得

\[C^TAC=B \]

则称 \(A,B\) 合同,记作 \(A\simeq B\)

合同与等价

\(X^TAX\cong Y^TAY\),当且仅当 \(A\)\(B\) 合同

证明,由先前推得 \(Y^{T} (C^{T}AC) Y=Y^TBY\),即 \(C^{T}AC=B\)

标准二次型

若二次型 \(f\) 满足 \(a_{i, j}\ne 0 \Leftrightarrow i=j\),则 \(f\) 为标准二次型。

二次型替换到标准二次型

相当于找二次型 \(f\) 的矩阵 \(A\) 的一个合同矩阵 \(B\),满足 \(B\) 为对角矩阵。

注意到 \(A\) 为实对称矩阵,实对称矩阵必定可对角化,也即所有二次型必能转成标准二次型。

能够从前面结论快速得出 \(A\) 合同于 \(\operatorname{diag}\{\lambda_1, \lambda_2, \dots \lambda_n\}\),其中 \(\lambda_i\)\(A\) 的特征值。

12.07 淑芬

线性齐次微分方程

\(x_1, x_2, \dots x_n\) 为线性齐次微分方程

\[L(x)=\sum_{i=0}^n x^{(n)}P_{n-i}(t)=0 \]

\(n\) 个特解。

则其在 \(I\) 上线性无关的充要条件为,存在值 \(t_0\),使得

\[w(t_0)=\begin{vmatrix} x_1(t_0) & x_2(t_0) & \dots& x_n (t_0)\\ \dot{x_1}(t_0) & \dot{x_2}(t_0) & \dots & \dot{x_n}(t_0)\\ \vdots & \vdots & & \vdots\\ x_1^{(n-1)}(t_0) & x_2^{(n-1)}(t_0) & \dots &x_n^{(n-1)}(t_0) \end{vmatrix}\ne 0\]

\(w(t_0)\) 为解组 \(x_1, x_2, \dots x_n\)\(t=t_0\) 处的 Wronski 行列式

常系数二阶线性齐次微分方程

\[x^{(2)}+a_1x^{(1)}+a_2x=0 \]

由其特征方程

\[\lambda^2+a_1\lambda+a_2=0 \]

1.若其有二非重实数解 \(\lambda_1, \lambda_2\),则通解形式为

\[x=C_1e^{\lambda_1 x}+C_2e^{\lambda_2 x} \]

2.若其有重实数解 \(\lambda_1=\lambda_2=-\frac{a_1}{2}\)

我们需寻求第二个特解,设 \(x_1=e^{\lambda_1 t}\)\(x_2=h(t)x_1\)

代入 \(x_2\) 于原微分方程

\[(h^{(2)}x_1+2h^{(1)}x^{(1)}_1+hx^{(2)}_1)+a_1(h^{(1)}x_1+hx^{(1)}_1)+a_2hx_1=0 \]

同时有:

\[x^{(2)}_1+a_1x^{(1)}_1+a_2x_1=0 \]

联立得

\[(2\lambda_1+a_1)h+h^{(2)}=0 \]

由上 \(\lambda_1=\lambda_2=-\frac{a_1}{2}\),得 \(h^{(2)}=0\),故

\[h=C_1t+C_2, x_2=C_{1}tx_1+C_2x_1 \]

合并得

\[x=(C_1+C_2 t)e^{\lambda_0 t} \]

3.其无实数根,有共轭复根 \(\lambda_1=\alpha+i\beta, \lambda_2=\alpha-i\beta\)

由欧拉定理

\[x_1=e^{\lambda_1t}=e^{\alpha t}(\cos (\beta t)+i\sin(\beta t), x_2=e^{\lambda_1t}=e^{\alpha t}(\cos (\beta t)-i\sin(\beta t) \]

则由解的叠合性

\[\frac{x_1+x_2}{2}=e^{\alpha t}\cos (\beta t), \frac{x_1-x_2}{2i}=e^{\alpha t}\sin (\beta t) \]

仍为线性无关的特解,于是得

\[x=e^{\alpha t}(C_1 \cos (\beta t)+C_2\sin (\beta t) \]

12.18 告贷

二次型的标准型、秩,正负惯性指数、符号差

二次型 \(f(\{x_i\})\) 可经过非退化线性替换得到 \(g(\{y_r\})\),使得

\[g(\{y_r\})=\sum_{i=1}^{p} y_{i}^2-\sum_{j=p+1}^{r} y_{i}^2 \]

\(g\)\(f\) 的规范形,\(r\)\(f\) 的秩

\(p\)\(f\) 的正惯性指数,\(r-p\)\(f\) 的负惯性指数,\(p-(r-p)\)\(f\) 的符号差。

导出定理

\[X^TAX \cong Y^TBY\Leftrightarrow A \text{与} B \text{规范形相同}\Leftrightarrow \operatorname{rank}(A)=\operatorname{rank}(B) \text{并且 A B 正惯性指数相等} \]

合同类

即不同合同规范形的数量\(=\sum_{i=0}^{n}(n-i+1)=\frac{(n+1)(n+2)}{2}\)

(半)正定矩阵

对于实对称矩阵 \(A\)\(\forall \alpha\in K^n, \alpha^T A \alpha >0\),则称 \(A\) 是正定的。

同理定义半正定、负定矩阵、负半定矩阵(\(\ge, <, \le 0\)

正定矩阵的判定

显然非退化线性替换不影响正定性

\[A\text{是正定矩阵}\Leftrightarrow \operatorname{rank}(A)=n \]

特征根判定

实对称矩阵 \(A\) 必然可对角化为 \(\operatorname{diag}\{\lambda_1, \lambda_2, \dots \lambda_n\}\),则充要条件为 \(\forall \lambda_i >0\)

12.22

高阶常系数线性齐次微分方程

由二阶常系数线性齐次微分方程的解我们能导出:

\[\sum_{i=0}^{n} a_{n-i}x^{(n)}, a_0=1 \]

其特征方程:

\[\sum_{i=0}^{n} a_{n-i}\lambda^{n} \]

\(n\) 个复根 \(\lambda_1, \lambda_2, \dots \lambda_n\)

特征根 通解对应项
单实根 \(\lambda\) \(Ce^{\lambda t}\)
\(k\) 重实根 \(e^{\lambda t}\sigma_{k-1}(t)\)
一对共轭单复根 $\lambda_{1, 2}=\alpha \pm i\beta $ \(e^{\alpha t}(C_1\cos \beta t+C_2 \sin \beta t)\)
一对 \(k\) 重共轭复根 $\lambda_{1, 2}=\alpha \pm i\beta $ \(e^{\alpha t}(\varphi_{k-1}(t)\cos \beta t+\mu_{k-1}(t) \sin \beta t)\)

其中 \(\sigma_i, \varphi_i, \mu_i\) 是关于 \(t\)\(i\) 次多项式

高阶常系数线性非齐次微分方程

类似线性方程组,我们希望得到高阶常系数线性非齐次微分方程

\[\sum_{i=0}^{n} a_{n-i}x^{(n)}=F(t), a_0=1 \]

的一组特解。

\(F(t)\) 为特殊形式时,可以使用待定系数法确定特解 \(x^{*}\)

\(F(t)\) 的类型 特征值情况 应待定 \(x^{*}\) 形式
\(\varphi(t)\) \(0\) 不是特征值 \(Z(t)\)
\(\varphi(t)\) \(0\)\(k\) 重特征值 \(t^kZ(t)\)
\(\varphi(t)e^{\mu t}\) \(\mu\) 不是特征值 \(Z(t)e^{\mu t}\)
\(\varphi(t)e^{\mu t}\) \(\mu\)\(k\) 重特征值 \(t^kZ(t)e^{\mu t}\)
\(\varphi(t)e^{\mu t}(\cos vt/\sin vt)\) \(\mu+i\nu\) 不是特征值 \(e^{\mu t}[Z_1(t)\cos \nu t+Z_2(t)\sin \nu t]\)
\(\varphi(t)e^{\mu t}(\cos vt/\sin vt)\) \(\mu+i\nu\)\(k\) 重特征值 \(t^ke^{\mu t}[Z_1(t)\cos \nu t+Z_2(t)\sin \nu t]\)

其中 \(Z(t)\)\(\varphi(t)\) 为同次多项式,\(Z\) 所有系数待定。

posted @ 2025-09-24 14:10  127_127_127  阅读(1)  评论(0)    收藏  举报