C++ 回溯法模板:排列 / 子集 / 组合

回溯法是解决这三类问题的核心思路,下面给出通用模板和具体实现。


🧩 核心回溯框架

void backtrack(参数) {
    if (终止条件) {
        收集结果;
        return;
    }
    for (选择 : 选择列表) {
        做选择;
        backtrack(下一层);
        撤销选择;
    }
}

一、子集问题

1.1 无重复元素的子集(LeetCode 78)

class Solution {
public:
    vector<vector<int>> result;
    vector<int> path;

    void backtrack(vector<int>& nums, int startIndex) {
        result.push_back(path); // 每个节点都是一个子集
        
        for (int i = startIndex; i < nums.size(); i++) {
            path.push_back(nums[i]);
            backtrack(nums, i + 1);
            path.pop_back();
        }
    }

    vector<vector<int>> subsets(vector<int>& nums) {
        backtrack(nums, 0);
        return result;
    }
};

1.2 有重复元素的子集(LeetCode 90)

class Solution {
public:
    vector<vector<int>> result;
    vector<int> path;

    void backtrack(vector<int>& nums, int startIndex) {
        result.push_back(path);
        
        for (int i = startIndex; i < nums.size(); i++) {
            // 🔑 关键:同层去重
            if (i > startIndex && nums[i] == nums[i - 1]) continue;
            path.push_back(nums[i]);
            backtrack(nums, i + 1);
            path.pop_back();
        }
    }

    vector<vector<int>> subsetsWithDup(vector<int>& nums) {
        sort(nums.begin(), nums.end()); // 必须先排序
        backtrack(nums, 0);
        return result;
    }
};

二、组合问题

2.1 基本组合(LeetCode 77)

class Solution {
public:
    vector<vector<int>> result;
    vector<int> path;

    void backtrack(int n, int k, int startIndex) {
        if (path.size() == k) {
            result.push_back(path);
            return;
        }
        // 🔑 剪枝优化:剩余元素不足时提前终止
        for (int i = startIndex; i <= n - (k - path.size()) + 1; i++) {
            path.push_back(i);
            backtrack(n, k, i + 1);
            path.pop_back();
        }
    }

    vector<vector<int>> combine(int n, int k) {
        backtrack(n, k, 1);
        return result;
    }
};

2.2 组合总和(元素可重复使用,LeetCode 39)

class Solution {
public:
    vector<vector<int>> result;
    vector<int> path;

    void backtrack(vector<int>& candidates, int target, int sum, int startIndex) {
        if (sum == target) {
            result.push_back(path);
            return;
        }
        for (int i = startIndex; i < candidates.size(); i++) {
            if (sum + candidates[i] > target) break; // 剪枝(需排序)
            path.push_back(candidates[i]);
            backtrack(candidates, target, sum + candidates[i], i); // i不+1,可重复
            path.pop_back();
        }
    }

    vector<vector<int>> combinationSum(vector<int>& candidates, int target) {
        sort(candidates.begin(), candidates.end());
        backtrack(candidates, target, 0, 0);
        return result;
    }
};

2.3 组合总和(元素不可重复,LeetCode 40)

class Solution {
public:
    vector<vector<int>> result;
    vector<int> path;

    void backtrack(vector<int>& candidates, int target, int sum, int startIndex) {
        if (sum == target) {
            result.push_back(path);
            return;
        }
        for (int i = startIndex; i < candidates.size(); i++) {
            if (sum + candidates[i] > target) break;
            // 🔑 同层去重
            if (i > startIndex && candidates[i] == candidates[i - 1]) continue;
            path.push_back(candidates[i]);
            backtrack(candidates, target, sum + candidates[i], i + 1);
            path.pop_back();
        }
    }

    vector<vector<int>> combinationSum2(vector<int>& candidates, int target) {
        sort(candidates.begin(), candidates.end());
        backtrack(candidates, target, 0, 0);
        return result;
    }
};

三、排列问题

3.1 无重复元素的全排列(LeetCode 46)

class Solution {
public:
    vector<vector<int>> result;
    vector<int> path;
    vector<bool> used;

    void backtrack(vector<int>& nums) {
        if (path.size() == nums.size()) {
            result.push_back(path);
            return;
        }
        for (int i = 0; i < nums.size(); i++) {
            if (used[i]) continue; // 同一元素不重复使用
            used[i] = true;
            path.push_back(nums[i]);
            backtrack(nums);
            path.pop_back();
            used[i] = false;
        }
    }

    vector<vector<int>> permute(vector<int>& nums) {
        used.assign(nums.size(), false);
        backtrack(nums);
        return result;
    }
};

3.2 有重复元素的全排列(LeetCode 47)

class Solution {
public:
    vector<vector<int>> result;
    vector<int> path;
    vector<bool> used;

    void backtrack(vector<int>& nums) {
        if (path.size() == nums.size()) {
            result.push_back(path);
            return;
        }
        for (int i = 0; i < nums.size(); i++) {
            // 🔑 去重核心逻辑
            if (used[i]) continue;
            if (i > 0 && nums[i] == nums[i-1] && !used[i-1]) continue;
            
            used[i] = true;
            path.push_back(nums[i]);
            backtrack(nums);
            path.pop_back();
            used[i] = false;
        }
    }

    vector<vector<int>> permuteUnique(vector<int>& nums) {
        sort(nums.begin(), nums.end()); // 必须排序
        used.assign(nums.size(), false);
        backtrack(nums);
        return result;
    }
};

四、三类问题对比总结

特性 子集 组合 排列
结果收集时机 每个节点 叶子节点 叶子节点
是否用 startIndex ✅ 是 ✅ 是 ❌ 否
是否用 used 数组 ❌ 否 ❌ 否 ✅ 是
顺序是否有影响 无影响 无影响 有影响
去重方式 排序+同层跳过 排序+同层跳过 排序+used判断

五、去重口诀 🔑

有重复元素 → 先排序
同层去重   → if (i > startIndex && nums[i] == nums[i-1]) continue;
同枝去重   → if (used[i-1] == false && nums[i] == nums[i-1]) continue;

💡 记忆技巧

  • 子集/组合startIndex 控制起点,避免重复选择之前的元素
  • 排列 每次从头遍历,用 used[] 标记已用元素

为什么是 !used[i-1]

这是排列去重中最难理解的一行,我来彻底讲清楚。


先理解去重的目标

对于 nums = [1, 1, 2](排序后),全排列结果应该是:

[1,1,2]  [1,2,1]  [2,1,1]

而不是出现两个 [1,1,2](因为有两个1)


两种情况分析

当遇到 nums[i] == nums[i-1] 时,分两种情况:

情况一:used[i-1] == true(前一个1在当前枝上已使用)

当前路径:[1(index0), ...]
现在选   index1 的 1
树形结构:
├── 选 index0 的1
│   ├── 选 index1 的1  ← used[i-1]=true,说明是"同一树枝"的不同位置
│   │   └── 选 2 → [1,1,2] ✅ 合法!应该保留

used[i-1] = true 意味着:index0的1已经在路径中了,现在再选index1的1,是在构造 [1,1,...] 这种包含两个1的排列,合法!


情况二:used[i-1] == false(前一个1没有在当前枝上)

树形结构:
├── 选 index0 的1
│   └── ... → 产生了 [1,1,2]
├── 选 index1 的1   ← used[i-1]=false,index0的1没被用
│   └── ... → 也会产生 [1,1,2]  ❌ 重复!应该跳过

used[i-1] = false 意味着:index0的1已经被回溯撤销了,现在用index1的1作为起点,会产生和之前完全相同的排列,重复!


画出完整的树

nums = [1(0), 1(1), 2(2)]

                    root
          /           |           \
      选1(0)        选1(1)        选2(2)
      /    \        /    \        /    \
  选1(1) 选2(2)  选1(0) 选2(2) 选1(0) 选1(1)
    |       |      |       |      |       |
  选2(2) 选1(1)  选2(2) 选1(0)  选1(1) 选1(0)
  
  [1,1,2] [1,2,1] [1,1,2] [1,2,1] [2,1,1] [2,1,1]
              ❌重复↗          ❌重复↗

加上 !used[i-1] 条件后,剪掉 选1(1)选2(2) 作为根的重复分支:

                    root
          /           |           \
      选1(0)       ~~选1(1)~~     选2(2)
      /    \        (剪掉)        /    \
  选1(1) 选2(2)              选1(0) 选1(1)
    |       |                  |       |
  选2(2) 选1(1)              选1(1) 选1(0)
  
  [1,1,2] [1,2,1]             [2,1,1] ~~[2,1,1]~~
                                        (也被剪掉)
if (i > 0 && nums[i] == nums[i-1] && !used[i-1]) continue;
条件 含义
nums[i] == nums[i-1] 当前元素和前一个相同(可能重复)
!used[i-1] 前一个相同元素没在当前路径中 → 说明是同层的重复选择 → 剪掉
used[i-1] 前一个相同元素在当前路径中 → 说明是同枝的不同位置 → 保留

💡 核心逻辑

  • used[i-1] = true → 同一树枝,位置不同 → 合法,保留
  • used[i-1] = false → 同一树层,换了个相同的数重新开始 → 重复,剪掉
posted @ 2026-05-11 22:51  Tifa_Best  阅读(39)  评论(0)    收藏  举报