无理式的有理化
公式
\[(\sqrt{a} + \sqrt{b})(\sqrt{a} - \sqrt{b})=a - b
\]
\[(\sqrt[3]{a} \pm \sqrt[3]{b})(\sqrt[3]{a^2} \mp \sqrt[3]{ab} + \sqrt[3]{b^2})=a \pm b
\]
例题
1. 设 \(\sqrt{\frac{x}{y}} + \sqrt{\frac{y}{x}} = a\),且 \(x \gt y \gt 0\),求 \(\frac{y\sqrt{a^2 - 4}}{a - \sqrt{a^2 - 4}}\)
解:
\[\begin{align*}
原式
&= \frac{y \sqrt{a^2 - 4}}{a - \sqrt{a^2 - 4}} \\
&= \frac{y \sqrt{a^2 - 4}(a + \sqrt{a^2 - 4})}{(a - \sqrt{a^2 - 4})(a + \sqrt{a^2 - 4})} \\
&= \frac{y \sqrt{a^2 - 4}(a + \sqrt{a^2 - 4})}{4}
\end{align*}
\]
\[\begin{align*}
\because a^2 - 4
&= \left(\sqrt{\frac{x}{y}}+\sqrt{\frac{y}{x}}\right)^2 - 4 \\
&= \frac{x}{y}+\frac{y}{x} - 2 \\
&= \left(\sqrt{\frac{x}{y}}-\sqrt{\frac{y}{x}}\right)^2
\end{align*}
\]
\[\therefore \sqrt{a^2-4} = \sqrt{\frac{x}{y}} - \sqrt{\frac{y}{x}} \quad (x \gt y \gt 0)
\]
\[\begin{align*}
\therefore \frac{y \sqrt{a^2 - 4}}{a - \sqrt{a^2 - 4}}
&= \frac{y \sqrt{a^2 - 4}(a + \sqrt{a^2 - 4})}{4} \\
&= \frac{y \left[ \left( \sqrt{\frac{x}{y}} + \sqrt{\frac{y}{x}} \right) \left( \sqrt{\frac{x}{y}} - \sqrt{\frac{y}{x}} \right) + \left( \sqrt{\frac{x}{y}} - \sqrt{\frac{y}{x}} \right)^2 \right]}{4} \\
&= \frac{y \left(\frac{x}{y} - \frac{y}{x} + \frac{x}{y} - 2 + \frac{y}{x} \right)}{4} \\
&= \frac{y \left(2\frac{x}{y} - 2 \right)}{4} \\
&= \frac{x - y}{2}
\end{align*}
\]
2. 设 \(f(x)=\sqrt{x}+\sqrt{x+1}\),求 \(\sum_{i=1}^{n}\frac{1}{f(i)}=\frac{1}{f(1)}+\frac{1}{f(2)}+\cdots+\frac{1}{f(n)}\)
解:
\[\begin{align*}
\because \frac{1}{f(x)}
&=\frac{1}{\sqrt{x}+\sqrt{x+1}} \\
&=\frac{\sqrt{x}-\sqrt{x+1}}{(\sqrt{x}+\sqrt{x+1})(\sqrt{x}-\sqrt{x+1})} \\
&=\frac{\sqrt{x}-\sqrt{x+1}}{x-(x+1)} \\
&=\sqrt{x+1}-\sqrt{x}
\end{align*}
\]
\[\therefore \sum_{i=1}^{n}\frac{1}{f(i)}
=(\sqrt{2}-\sqrt{1})+(\sqrt{3}-\sqrt{2})+\cdots+(\sqrt{n+1}-\sqrt{n})
\]
裂项相消可得:
\[\sum_{i=1}^{n}\frac{1}{f(i)}=\sqrt{n+1}-1
\]
3. 化简 \(\frac{\sqrt[3]{a^2b}-\sqrt[3]{ab^2}}{\sqrt[3]{ax}-\sqrt[3]{bx}}\)
解:
\[\because (\sqrt[3]{ax}-\sqrt[3]{bx})(\sqrt[3]{(ax)^2}+\sqrt[3]{abx^2}+\sqrt[3]{(bx)^2}) = ax - bx = (a-b)x
\]
\[又\because (\sqrt[3]{a^2b}-\sqrt[3]{ab^2})(\sqrt[3]{(ax)^2}+\sqrt[3]{abx^2}+\sqrt[3]{(bx)^2}) = (a-b)\sqrt[3]{abx^2}
\]
\[\begin{align*}
\therefore原式
&=\frac{\sqrt[3]{a^2b}-\sqrt[3]{ab^2}}{\sqrt[3]{ax}-\sqrt[3]{bx}} \frac{\sqrt[3]{(ax)^2}+\sqrt[3]{abx^2}+\sqrt[3]{(bx)^2}}{\sqrt[3]{(ax)^2}+\sqrt[3]{abx^2}+\sqrt[3]{(bx)^2}} \\
&=\frac{(a-b)\sqrt[3]{abx^2}}{(a-b)x} \\
&=\frac{\sqrt[3]{abx^2}}{x}
\end{align*}
\]

浙公网安备 33010602011771号