15-连词与比较结构
第15课 连词与比较结构
Conjunctions & Comparison
15.1 并列连词(Coniūnctiōnēs Cōordinātivae)
总表(按语义分组)
| 组别 | 拉丁语 | 含义 | 西班牙语 | 备注 |
|---|---|---|---|---|
| 添加 | et | 和 | y / e | 最通用 |
| 添加 | -que | 和 | y / e | 后附词(见第13课) |
| 添加 | atque / ac | 而且 | y además | ac 用于辅音前:multō facilius ac cōpiōsius(B.G. 1.6) |
| 添加 | etiam / quoque | 也 | también | quoque 为伪后附词 |
| 添加 | neque ... neque (nec...) | 既不……也不 | ni ... ni | 否定添加 |
| 对转 | sed | 但是 | pero | 最常用 |
| 对转 | at | 可是 | pero(较生硬) | 戏剧对话多 |
| 对转 | autem | 然而 | sin embargo / pero | 伪后附词,永居第二位 |
| 对转 | tamen / attamen | 仍然 | sin embargo | tamen 可居第二位 |
| 选择 | aut ... aut | 要么……要么 | o ... o | ★B.G. 1.1: aut suīs fīnibus eōs prohibent aut ipsī ... gerunt |
| 选择 | -ve ... -ve | 或者……或者 | o ... o | 语气较弱 |
| 因果 | nam / enim | 因为 | porque / pues | enim 为伪后附词 |
| 推论 | igitur / ergō / itaque | 因此 | por lo tanto / así que | igitur 伪后附词;ergō 可居首位 |
| 原因连接 | quod / quia / quoniam | 因为 | porque | 引导完整小句(★B.G. 1.1 两处 quod 从句) |
伪后附词实战(B.G. 1.1):Helvētiī quoque ... praecedunt(赫尔维蒂人也……)——quoque 永远紧跟第一个单词。
【西语对照】 西语连词永远居首(pero, porque, pues),没有"第二个位置"一说——阅读时切勿把 autem/enim/igitur 当句首词找。
三连添加的节奏感(B.G. 1.1 示范)
Hī omnēs linguā, īnstitūtīs, lēgibus inter sē differunt.
——三项并列不用任何连词(asyndeton,意合排比),比 et ... et ... et 更有力。凯撒文风简洁的招牌之一。
15.2 比较级句型(Comparative Constructions)
句型一:comparative + quam + 同格名词
quam 前后的成分必须同格同位:
Nihil tamen minus quam antea de itinere faciundo cogitant.(B.G. 1.5)
——然而他们考虑启程一事并不比以前少。(minus quam antea:副词比较级+quam+副词)Fortior quam ille. 他更强壮。/Amīcitia mea tibi carior est quam pecūnia. 我的友谊对你比金钱珍贵。
句型二:comparative + 夺格(独立比较夺格)
省去 quam,被比较项直接放夺格:
Germānī fortiorēs Gallīs. 日耳曼人比高卢人强壮。(= fortiorēs quam Gallī)
经典:Nihil est amābilius virtūte. 没有什么比美德更可爱。
两种句型对比记忆表
| 结构 | 例句 | 语域 |
|---|---|---|
| quam + 同格 | fortior quam ille | 清晰、强调、正式 |
| 裸夺格 | fortior illo | 简洁、常见于散文 |
程度夺格修饰比较级(degree ablative)
| 词 | 含义 | 例 |
|---|---|---|
| multō | ……得多 | multō facilius(容易得多) |
| paulō | 稍微 | paulō ante(稍早) |
| aliquantō | 相当地 | aliquantō maius(大不少) |
| nihilō | 毫不 | nihilō sānius(不见得更清醒) |
★B.G. 1.6:multō facilius ac cōpiōsius——"容易得多、便利得多"(multō 同时管辖两个比较级)。
【西语对照】 mucho mejor ↔ multō melius;un poco antes ↔ paulō ante——西语 mucho/un poco + 比较级,结构与拉丁程度夺格一一对应!
最高级的两个搭档
- 最高级 + 部分属格:
★Hōrum omnium fortissimī sunt Belgae.(B.G. 1.1)——他们当中最强的是比尔及人。
fortissimus omnium = the strongest of all = el más fuerte de todos(西语 de todos ↔ 属格 omnium!) - 最高级 + ē/ex + 夺格:fortissimī ex Gallīs(高卢人中最强者)。
potius / prius + quam
potius quam(与其说……不如说/宁愿……而不)、priusquam(在……之前,连词,见第18课):
Consilia mutāre potius quam arma capere māluērunt. 他们宁可改变主意也不愿拿起武器。
比较级与最高级的"绝对用法"
比较级可表"过于":nimius 类;最高级可表"非常"(absolute superlative):
fortissimus = 很勇敢的 ↔ 西语绝对最高级 valientísimo / muy valiente。
★Aen. 1.7 altae moenia Rōmae 中 altae 即"巍峨的"(非与谁比高)。
15.3 阅读实战:《高卢战记》1.6 选段精析
Erant omnīnō itinera duo quibus itineribus domō exīre possent: ūnum per Sēquanōs, angustum et difficile, inter montem Iūram et flūmen Rhodanum, vix quā singulī carrī dūcerentur; mons autem altissimus impendēbat, ut facile perpaucī prohibēre possent; alterum per prōvinciam nostram, multō facilius ac cōpiōsius, proptereā quod inter fīnēs Helvētiōrum et coloniam nostram, quae Genava dīcitur, pōns fit.
| 单词/短语 | 形态分析 | 功能与释义 |
|---|---|---|
| Erant omnīnō itinera duo | sum 未完成时+iter 主格复数 | 总共只有两条路 |
| quibus itineribus domō exīre possent | 关系代词夺格(凭哪条路)+起点 domō + possent 虚拟 | 他们能借此走出家园的两条路——possent 虚拟式表特征/目的色彩(关系从句带虚拟式预告,见第16课16.2节) |
| ūnum per Sēquanōs | 宾格+per 宾格 | 第一条:穿越塞夸尼人地区 |
| angustum et difficile | 主格复数中性(修饰 itinerum 之 ūnum) | 狭窄难行——et 连词示范 |
| inter montem Iūram et flūmen Rhodanum | inter + 宾格×2 | 在汝拉山与罗讷河之间 |
| vix quā singulī carrī dūcerentur | 关系副词 quā + 虚拟未完成 | 几乎窄得单辆车都无法通过——quā="经由哪里";虚拟式含结果意味("窄到了……的程度") |
| mons autem altissimus impendēbat | autem 伪后附词!+最高级主格 | 而且山势高耸陡峭 |
| ut facile perpaucī prohibēre possent | 结果从句(→第18课18.3节) | 以致极少数人就能轻易挡住(大军) |
| alterum ... multō facilius ac cōpiōsius | 宾格+程度夺格+ac | 第二条:经我行省,容易得多、顺畅得多 |
| proptereā quod | 因果连词 | 正因为 |
| quae Genava dīcitur | 关系代词主格+表语主格 Genava | 那座名叫日内瓦的(殖民地) |
| pōns fit | fieri 现在时 | 有一座桥(每次都架桥) |
译文:总共只有两条路可以让他们走出家园:一条穿越塞夸尼人的地界,夹在汝拉山与罗讷河之间,狭窄险峻,几乎容不得单车通行,山势又高悬其上,极少数人便可轻易封锁;另一条穿过我们的行省,要容易和便利得多,正因为在我们殖民地(即日内瓦城)与赫尔维蒂人边界之间有一座桥。
本段语法清单:伪后附词 autem ✓|et/ac 并列 ✓|multō + 比较级 ✓|最高级 altissimus ✓|关系代词三态(quibus/quae/quā)✓|虚拟式关系从句与结果从句(预习)✓
15.4 本课练习
练习一:将下列句子改写为另一种比较结构(保留原义):
a) Hoc facilius est quam illud. → Hoc facilius est illō.
b) Caesar celerior est hostibus. → Caesar celerior est quam hostēs.
练习二:连线西班牙语连词与拉丁对应(注意一词多对应):
pero — sed/at/autem porque — quod/quia/enim y — et/-que/atque o — aut/-ve por lo tanto — igitur/ergō/itaque ni...ni — neque...neque
词汇(本课 50 词)
A. 比较与对比词
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| magis | adv., quam +结构 | 更加 | Magis mihi placet pāx quam bellum.(和平比战争更合我意。) |
| minus | adv. | 较少 | Minus laboris nunc requiritur.(现在需要的工作较少。) |
| tam…quam | konj. 结构 | 和…一样 | Tam fortis est quam prūdēns.(他既勇又智。) |
| ita…ut | 结构 | 如此…以致 | Ita fessus erat ut statim dormīret.(他累得倒头就睡。) |
| alius…alius | 相关词对 | 一个…另一个 | Alius equum, alius arma fert.(一人牵马,一人扛械。) |
| alter…alter | 相关词对 | 两者之一…另一 | Alter collī, alter fluminī praeerat.(一个守山,一个守河。) |
B. 比较级/最高级常用词
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| melior | bonus 比较级 | 更好的 | Meliōra tempora venient.(更好的时代会来。) |
| pēior | malus 比较级 | 更坏的 | Nihil est peius quam bellum cīvīle.(没有比内战更糟的。) |
| plūrimī | multus 最高级 | 极多 | Plurimi mīlitum vulnerātī sunt.(极多士兵负伤。) |
| maximus | magnus 最高级 | 最大 | Caesar omnium maximus habēbātur.(凯撒被尊为最伟大者。) |
| optimus | bonus 最高级 | 最好的 | Optimus quisque facere quam dīcere mavult.(贤者宁做不说。) |
C. 评价与态度
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| dignus | adj.+abl./rel. | 值得的 | Dignus est quī imperet.(他配掌权。) |
| indignus | -a -um | 不配的 | Indignī vidēbantur quī fugissent.(逃走者显得不配。) |
| grātus | -a -um +dat | 令人感激的 | Grāta tuae litterae fuērunt.(来信令人欣喜。) |
| idōneus | -a -um +dat | 合适的 | Locus castrīs idōneus inventus est.(找到了扎营合适之地。) |
| similis | -e +dat/gen | 相似的 | Similis patri filius est.(子肖其父。) |
D. 连词群
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| vel…vel | konj. | 或…或 | Vel pācem vel bellum elige!(或和或战,你选!) |
| neque…neque | konj. | 既不…也不 | Neque cēdere neque fugere potuērunt.(他们既退不了也逃不了。) |
| tamen | adv. | 然而;仍 | Labōrant tamen gaudent.(虽辛苦,仍快乐。) |
| etiam | adv. | 甚至;也 | Etiam hostēs virtūtem laudant.(连敌人也称赞勇武。) |
E. 补充:比较场景
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| par | indecl.+dat | 平等的 | Par in bellō, par in pāce.(战时平等,平时也平等。) |
| dissimilis | -e +dat/gen | 不同的 | Mores eōrum nostrīs dissimilēs.(他们的风俗与我们不同。) |
G. 补充:程度与序次
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| etsī | conj.+直陈 | 虽然 | Etsī labōrat, nōn proficit.(虽勤无益。) |
| cum primum | 短语+直陈 | 一当…就 | Cum primum advēnit, proelium commīsit.(一到即战。) |
| ut | conj./adv. | 以致;依照 | Fēcērunt ut imperātum erat.(照令行事。) |
| tamquam | adv. | 宛如 | Tamquam pater mihi est.(待我如父。) |
| quasi | adv. | 仿佛 | Quasi victor discēdit.(俨然胜者而去。) |
| perinde | adv.+ac | 恰如 | Perinde ac pater cūrat.(照料恰如其父。) |
| aeque | adv. | 同样地 | Aeque cārus est mihi.(同为吾之所爱。) |
| pariter | adv. | 一并 | Pariter pugnant.(并肩作战。) |
| secus | adv. | 相反 | Secus accidit.(事与愿违。) |
| immo | adv. | 不,毋宁 | Immo falsum est!(不,那是假的!) |
| quīn | adv. | 甚至 | Quin etiam rīsit.(甚至一笑置之。) |
| praesertim | adv. | 尤其 | Praesertim hōc tempore.(尤当此时。) |
| maximē | adv. | 极其 | Maximē tē rogō.(恳切求你。) |
| paulum | adv. | 稍许 | Paulum cessērunt.(稍作退让。) |
| aliquantō | adv.+比较级 | 相当地 | Aliquantō serius vēnit.(来得相当迟。) |
| longē | adv.+最高级 | …得多 | Longē melior est.(远为出色。) |
| nimis | adv. | 过于 | Nimis festīnās.(你太心急。) |
| satis | adv./n. | 足够 | Satis dīximus.(言尽于此。) |
| parum | adv. | 不足 | Parum valet.(力有未逮。) |
| affīnis | -e +dat. | 近似的 | Veritati affinis est.(近乎真实。) |
| propior | 比较级 | 更近的 | Domus propior est.(家更近了。) |
| proximus | 最高级+dat. | 最贴近的 | Vicīnus proximus salūtat.(近邻致意。) |
| inferior | 比较级 | 较低的 | In locum inferiorem descēndit.(退居下位。) |
| superior | 比较级 | 较高的 | Superiora montis nivibus teguntur.(山上覆雪。) |
| posteriōrēs | pl. | 较后的部分 | Posteriores urbis partēs captae sunt.(城后部陷落。) |
| prior | -or -is | 在先的 | Prior sententia melior est.(前议更善。) |
| primōrēs | m.pl. | 显要 | Primores civitātis convēnērunt.(城中耆老齐聚。) |
| extrēmus | 最高级 | 最末的 | In partem extrēmam ventum est.(已至尽头。) |

浙公网安备 33010602011771号