06-形容词
第 6 课 形容词 (Adiectīva)
6.1 第一/第二变格法形容词:bonus
bonus, bona, bonum 好(→ 西语 bueno;副词 bene → bien):
| 格 | 单 m | 单 f | 单 n | 复 m | 复 f | 复 n |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Nom | bonus | bona | bonum | bonī | bonae | bona |
| Gen | bonī | bonae | bonī | bonōrum | bonārum | bonōrum |
| Dat | bonō | bonae | bonō | bonīs | bonīs | bonīs |
| Acc | bonum | bonam | bonum | bonōs | bonās | bona |
| Abl | bonō | bonā | bonō | bonīs | bonīs | bonīs |
| Voc | bone | bona | bonum | bonī | bonae | bona |
= 阳性抄 servus、阴性抄 rosa、中性抄 bellum,一张表顶三个模板。
同族高频:magnus 大、parvus 小、altus 高→alto、longus 长(西语 largo 来自 largus 宽/长,longus 的后代是古语 luengo)、niger 黑→negro、pulcher 美、miser 悲惨、līber 自由的→libre。
⚠️ 经典最小对:līber, lībera 自由的 vs liber, librī 书(后者是第二变格名词)→ libre vs libro,西语至今分得清清楚楚。
一致规则复习:nauta bonus(行业阳性词)、omnēs Galliae? 错误示范——正确:tōta Gallia 整个高卢(tōtus 特殊变格:tōtius, tōtī…)。
语序:拉丁形容词常后置(rosa pulchra 美丽的玫瑰),指示词前置(haec rosa)。凯撒的搭配:Gallia omnīs(整个高卢,omnis 后置强调整体)。
6.2 第三变格法形容词
三类,按主格词尾数分:
(1) 三尾:ācer, ācris, ācre 尖锐的/热烈的(西语 acre)——阳性保留 -er:ācer vir 热血男儿。
(2) 两尾:fortis, forte 坚强的(→ fuerte);brevis, breve 短的(→ breve);omnis, omne 每个的/所有的(凯撒最爱词!第 3 课的 omnīs 就是它的宾复)。
(3) 单尾:fēlīx, fēlicis 幸运的(→ feliz);ingēns, ingentis 巨大的;sapiēns, sapientis 智慧的(→ sabio)。
fortis 变格表(注意与名词的三点不同:夺格单 -ī、属格复 -ium、中性复 -ia):
| 格 | m/f 单 | n 单 | m/f 复 | n 复 |
|---|---|---|---|---|
| Nom | fortis | forte | fortēs | fortia |
| Gen | fortis | fortis | fortium | fortium |
| Dat | fortī | fortī | fortibus | fortibus |
| Acc | fortem | forte | fortēs | fortia |
| Abl | fortī | fortī | fortibus | fortibus |
6.3 比较等级 (gradus comparātiōnis)
规则构成:比较级 = 词干 + -ior(m/f)/ -ius(n),属格 -iōris;最高级 = 词干 + -issimus, -a, -um:
| 原级 | 比较级 | 最高级 | 义 |
|---|---|---|---|
| longus | longior/longius | longissimus | 长 |
| fortis | fortior | fortissimus | 勇敢 |
特殊小规则两组:
- -er 结尾形容词:最高级 -errimus:pulcher→pulcherrimus;līber→līberrimus;ācer→ācerrimus;miser→miserrimus
- -is 结尾且词干 -il-/-ill-:最高级 -illimus:facilis 易→facillimus;difficilis 难→difficillimus;similis 相似→simillimus
六大不规则(必背,全是西语老朋友):
| 原级 | 比较级 | 最高级 | 西语遗产 |
|---|---|---|---|
| bonus 好 | melior | optimus | mejor ← melior(em);óptimo(书面) |
| malus 坏 | pēior | pessimus | peor ← peior(em) |
| magnus 大 | māior | maximus | mayor ← maiorem |
| parvus 小 | minor | minimus | menor ← minorem |
| multus 多 | plūs(中性)/plūrēs(复) | plūrimus | mucho ← multu(m)(lt→ch!) |
| (外部/内部) | exterior/interior | extrēmus/īnfimus | — |
💡 为什么西语 mejor/peor/mayor/menor 是不规则比较级?因为它们根本不是从 bueno/malo/grande/pequeño 派生的,而是直接继承了拉丁比较级 melior/pēior/māior/minor! 你的西语里藏着一整套拉丁比较级化石。
比较句型:
- quam + 同格:Belgae fortiōrēs sunt quam cēterī Gallī. 贝尔盖人比其余高卢人勇敢。(仿写练习句)
- 夺格比较(无 quam):Belgae fortiōrēs cēterīs Gallīs. 同义,更简练,凯撒偏好。
绝对最高级(无比较对象,= very/extremely):optimus 最好的/极好的;fortissimē 极其勇敢地(副词最高级:-issimē)。
最高级 + 部分属格:fortissimus omnium = 所有人中最勇敢的——马上在下文阅读里遇到!
希腊对照:-τερος/-τατος(σοφώτερος, σοφώτατος)与 -ior/-issimus 功能完全平行。
6.4 数词 (numerālēs):一到五
基数词表(西语对照会让你微笑):
| 拉丁 | 西语 | 变格情况 |
|---|---|---|
| ūnus, ūna, ūnum | uno/una | 像代词般变格:gen. ūnīus, dat. ūnī(同 ille 系) |
| duo, duae, duo | dos/dos/dos | 见下表 |
| trēs, tria | tres | 见下表 |
| quattuor | cuatro | 不变形 |
| quīnque | cinco | 不变形 |
duo 与 trēs:
| 格 | duo m/f/n | trēs/tria |
|---|---|---|
| Nom | duo / duae / duo | trēs / tria |
| Gen | duōrum / duārum / duōrum | trium |
| Dat/Abl | duōbus / duābus / duōbus | tribus |
| Acc | duōs (duo) / duās / duo | trēs / tria |
序数词(顺便):prīmus 第一→primero、secundus 第二→segundo、tertius 第三→tercero、quārtus 第四→cuarto、quīntus 第五→quinto。
实战语法点(凯撒军队计数必备):
- mille 千(<1000 时是不变形容词):mille mīlitēs 一千士兵
- milia 千(复数中性名词,后接属格 = 部分属格):duo milia virōrum 两千人;decem milia equitum 一万骑兵——BG 全书的兵力数字都长这样!
6.5 阅读④:贝尔盖人最强 (BG 1.1 收官句)
Hōrum omnium fortissimī sunt Belgae, proptereă quod ā cultū atque hūmānitāte prōvinciae longissimē absunt, minimēque ad eōs mercātōrēs saepe commeant atque ea quae ad effēminandōs animōs pertinent important.
在所有这些人当中,最勇敢的是贝尔盖人,因为他们离行省的文化与文明最为遥远,商人们也很少光顾他们那里,也不输入那些使人意志柔靡的东西。
逐层解析:
| 形式 | 分析 |
|---|---|
| Hōrum omnium | hic 的属格复数 + omnis 属格复数 = 部分属格:"所有人之中" |
| fortissimī | fortis 的最高级阳性主复:最强的(那些人)=贝尔盖人(谓语性主格) |
| sunt Belgae | 框型:最强的是贝尔盖人 |
| proptereă quod | 因为(固定连词组) |
| ā cultū atque hūmānitāte prōvinciae | ab + 夺格 = 离……;cultū (cultus 文化) 与 hūmānitāte (hūmānitās 文明教养) 并列;prōvinciae 属格修饰二者:行省的文化文明 |
| longissimē | 副词最高级:最遥远地(absunt 远离) |
| minimēque | 副词最低级 + -que:最少地 |
| ad eōs | ad + 宾格:到他们那里(eōs ← is!) |
| mercātōrēs saepe commeant | 商人们经常往来(commeō 来回走) |
| ea quae … pertinent | is 复数中性 + 关系从句:那些与……相关的东西 |
| ad effēminandōs animōs | gerundive(动形词)+ ad + 宾格 = 目的:"用于使心灵变得柔靡的";effēminandōs 修饰 animōs(宾复)——目的结构预告,第二部分详讲 |
| important | in + portant = 运入(不是英语 important!portō 搬运 → 西语 portar/importar) |
文化注:cultus/hūmanitās/prōvincia 这一串正是西语 cultura/humanidad/provincia 和英语 culture/humanity/province 的祖先——罗马人眼中的"文明辐射"模型。
6.6 第一部分总结清单
学完六课,你现在应该能够:
下一步(第二部分):动词系统——sum 与现在时体系、四变位法、完成时体系、不定式与分词,然后直攻凯撒叙事文的虚拟语气。届时你会发现:名词部分你已经通关,剩下的只是让句子"动起来"。
—— 第一部分完(第 1–6 课)——
词汇(本课 51 词)
A. 性质形容词
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| magnus | -a -um, 复 magnī | 大的 | Magna est vīs verōrum.(真理之力伟大。) |
| parvus | -a -um | 小的 | Parva domus, magna quies.(屋小宁静足。) |
| bonus | -a -um, 比较级 melior | 好的 | Fāma virum quaeritur? 改正:Fāma bonōs sequitur.(名誉追随好人。) |
| improbus | -a -um | 恶劣的 | Improbus est hostis.(敌性凶顽。) |
| longus | -a -um | 长的 | Longa via est, properēmus.(路长,我们得赶紧。) |
| brevis | -e, 比较级 brevior | 短的 | Brevitās clāra est.(简洁即明晰。) |
| altus | -a -um | 高的;深的 | Flūmen altum trānsiimus.(我们渡过了深河。) |
| lātus | -a -um | 宽的 | Latī campī patent.(平原辽阔。) |
B. 第三变格法形容词
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| fortis | -e | 勇敢的 | Fortūna favet fortibus.(命运眷顾勇者。) |
| ācer | acris, acre | 尖锐的;猛烈的 | Acer dolor vulneris.(伤口剧痛。) |
| celer | celeris, celere | 迅速的 | Currūs celerēs hostēs terrent.(疾驰的战车吓坏敌人。) |
| omnīs | -e | 全部的 | Omnes viae Rōmam dūcunt.(条条大路通罗马。) |
| difficilis | -e | 困难的 | Initia difficilia sunt.(万事开头难。) |
| facilis | -e | 容易的 | Facilia nōn semper bona.(容易的不总是好的。) |
C. 数词
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| ūnus | -a -um | 一 | Ūnus homo nihil potest.(独木难支。) |
| duo / duae / duo | 不规则复数 | 二 | Duae legiōnēs missae sunt.(派去了两个军团。) |
| trēs / tria | 三 | 三 | Tria genera hominum sunt.(人有三种。) |
| quattuor | 不变格 | 四 | Quattuor hōrīs perrēxit.(他四小时赶完了路。) |
| mīlle | 单不变,复 milia +gen | 千 | Duo mīlia mīlitum vēnērunt.(两千士兵来了。) |
D. 高频动词
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| mittō | -ere, mīsī, missus | 送;派遣 | Lēgātōs ad Caesarem mīsērunt.(他们派使节去凯撒处。) |
| dūcō | -ere, dūxī, ductus | 引领;率领 | Dux noster nōs ad victōriam dūcit.(统帅率我们走向胜利。) |
| scribō | -ere, scrīpsī, scrīptus | 写 | Epistulam scrībere incipiō.(我开始写信。) |
| legō | -ere, lēgī, lēctus | 读;收集 | Librōs legendō discimus.(我们在阅读中学习。) |
| petō | -ere, petīvī, petītus | 寻求;攻击 | Pācem petunt, nōn bellum.(他们求和不求战。) |
| teneō | -ēre, tenuī, tentus | 握住;占据 | Collem tenuērunt atque castra posuērunt.(他们占了山头扎了营。) |
E. 补充:评价词
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| pulcher | pulchra, pulchrum | 美丽的 | Pulchra est terra Italiæ.(意大利大地美丽。) |
| beātus | -a -um | 幸福的 | Sibi quisque fīdere debet.(人人当自信。) |
F. 补充:品质形容词群
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| gravis | -e | 重的;严重的 | Onus grave fert.(他负重前行。) |
| levis | -e | 轻的;轻微 | Plūma levior est.(羽毛更轻。) |
| asper | -era, -erum | 粗糙;严酷 | Aspera hiems fuit.(严冬凛冽。) |
| mitis | -e | 温和的 | Dominus mitis in servōs erat.(主人待仆温和。) |
| clārus | -a -um | 明亮;著名 | Clāra est fāma eius.(他的名声显赫。) |
| obscūrus | -a -um | 昏暗;晦涩 | Verba obscūra vātis sunt.(诗人之言晦涩。) |
| fēlīx | 属格 fēlīcis | 幸运的 | Fēlīx tempus illud erat.(那是个幸运时代。) |
| humilis | -e | 卑微的 | Humilis ortū, magnus animō.(出身卑微,志向远大。) |
| sublimis | -e | 高峻的 | Sublimēs arcēs cernis.(你可见高耸城堡。) |
| prūdēns | 属格 prūdentis | 明智的 | Prūdenter cōnsilium capit.(他明智定策。) |
| neglegēns | 属格 neglegentis | 粗心的 | Neglegēns numquam dīves fit.(粗心者难致富。) |
G. 补充:程度与数量
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| multus | -a -um, 复 multī | 多的 | Multa perīcula superāvimus.(我们克服了许多危险。) |
| paucī | -ae -a(pl.) | 少数的 | Paucī restitērunt.(少数人坚持抵抗。) |
| aliquot | 不变格+acc | 几个 | Aliquot diēbus pervēnit.(几天后抵达。) |
| quot | 不变格(感叹/疑问) | 多少 | Quot annōs habēs?(你多大年纪?) |
| tot | 不变格 | 如此多 | Tot labōrēs sustinuit.(他忍受了这么多辛劳。) |
| tantus | -a -um | 如此大 | Tanta virtūs fuit ut mīrārēmur.(德行卓著令人惊叹。) |
| quantus | -a -um | 多大 | Quantī librum ēmistī?(这书你花了多少钱?) |
H. 补充:序列与心智动词
| 词 | 信息 | 中文 | 例句 |
|---|---|---|---|
| primus | -a -um | 第一的 | Primus hunc locum tenet.(他位居第一。) |
| ultimus | -a -um | 最后的 | Ultima līnea carminis pulchra est.(诗末行很美。) |
| mediocris | -e | 平庸的 | Neque summus neque īnfimus, sed mediocris.(不高不低,中庸而已。) |
| memoria | f., 复 memoriae | 记忆 | Memoriā vestrī semper tenēbor.(我将永怀你们之谊。) |
| quaerō | -ere, quaesīvī, quaesītus | 寻找;探求 | Vēritātem quaerimus.(我们寻求真理。) |
| accidō | -ere, accidit +ut | 发生 | Accidit ut serō venīremus.(碰巧我们来晚了。) |
拉丁语系统教程 · 第二部分(第 7–12 课:动词系统)
本部分定位:第一部分(第 1–6 课)覆盖名词、形容词、代词与格系统。第二部分集中攻克动词系统——拉丁语中体量最大、也最能区分"学过"与"能读"的部分。学完这 6 课,你将具备拆解凯撒《高卢战记》(Bellum Gallicum, 简称 BG) 和维吉尔《埃涅阿斯纪》(Aeneid, 简称 Aen.) 中绝大多数动词形式的能力。
你的优势:CET-6 词汇量 + 西班牙语基础。西班牙语的动词变位几乎就是拉丁语的"简化版直播录像",我们会在每个关键节点对照西语,让你"免费"获得大量记忆锚点。

浙公网安备 33010602011771号