06-形容词

第 6 课 形容词 (Adiectīva)

6.1 第一/第二变格法形容词:bonus

bonus, bona, bonum 好(→ 西语 bueno;副词 bene → bien):

单 m 单 f 单 n 复 m 复 f 复 n
Nom bonus bona bonum bonī bonae bona
Gen bonī bonae bonī bonōrum bonārum bonōrum
Dat bonō bonae bonō bonīs bonīs bonīs
Acc bonum bonam bonum bonōs bonās bona
Abl bonō bonā bonō bonīs bonīs bonīs
Voc bone bona bonum bonī bonae bona

= 阳性抄 servus、阴性抄 rosa、中性抄 bellum,一张表顶三个模板。

同族高频:magnus 大、parvus 小、altus 高→alto、longus 长(西语 largo 来自 largus 宽/长,longus 的后代是古语 luengo)、niger 黑→negro、pulcher 美、miser 悲惨、līber 自由的→libre。

⚠️ 经典最小对:līber, lībera 自由的 vs liber, librī 书(后者是第二变格名词)→ libre vs libro,西语至今分得清清楚楚。

一致规则复习:nauta bonus(行业阳性词)、omnēs Galliae? 错误示范——正确:tōta Gallia 整个高卢(tōtus 特殊变格:tōtius, tōtī…)。

语序:拉丁形容词常后置(rosa pulchra 美丽的玫瑰),指示词前置(haec rosa)。凯撒的搭配:Gallia omnīs(整个高卢,omnis 后置强调整体)。

6.2 第三变格法形容词

三类,按主格词尾数分:

(1) 三尾:ācer, ācris, ācre 尖锐的/热烈的(西语 acre)——阳性保留 -er:ācer vir 热血男儿。
(2) 两尾:fortis, forte 坚强的(→ fuerte);brevis, breve 短的(→ breve);omnis, omne 每个的/所有的(凯撒最爱词!第 3 课的 omnīs 就是它的宾复)。
(3) 单尾:fēlīx, fēlicis 幸运的(→ feliz);ingēns, ingentis 巨大的;sapiēns, sapientis 智慧的(→ sabio)。

fortis 变格表(注意与名词的三点不同:夺格单 、属格复 -ium、中性复 -ia):

m/f 单 n 单 m/f 复 n 复
Nom fortis forte fortēs fortia
Gen fortis fortis fortium fortium
Dat fortī fortī fortibus fortibus
Acc fortem forte fortēs fortia
Abl fortī fortī fortibus fortibus

6.3 比较等级 (gradus comparātiōnis)

规则构成:比较级 = 词干 + -ior(m/f)/ -ius(n),属格 -iōris;最高级 = 词干 + -issimus, -a, -um

原级 比较级 最高级
longus longior/longius longissimus
fortis fortior fortissimus 勇敢

特殊小规则两组

  • -er 结尾形容词:最高级 -errimus:pulcher→pulcherrimus;līber→līberrimus;ācer→ācerrimus;miser→miserrimus
  • -is 结尾且词干 -il-/-ill-:最高级 -illimus:facilis 易→facillimus;difficilis 难→difficillimus;similis 相似→simillimus

六大不规则(必背,全是西语老朋友):

原级 比较级 最高级 西语遗产
bonus 好 melior optimus mejor ← melior(em);óptimo(书面)
malus 坏 pēior pessimus peor ← peior(em)
magnus 大 māior maximus mayor ← maiorem
parvus 小 minor minimus menor ← minorem
multus 多 plūs(中性)/plūrēs(复) plūrimus mucho ← multu(m)(lt→ch!)
(外部/内部) exterior/interior extrēmus/īnfimus

💡 为什么西语 mejor/peor/mayor/menor 是不规则比较级?因为它们根本不是从 bueno/malo/grande/pequeño 派生的,而是直接继承了拉丁比较级 melior/pēior/māior/minor! 你的西语里藏着一整套拉丁比较级化石。

比较句型

  1. quam + 同格:Belgae fortiōrēs sunt quam cēterī Gallī. 贝尔盖人比其余高卢人勇敢。(仿写练习句)
  2. 夺格比较(无 quam):Belgae fortiōrēs cēterīs Gallīs. 同义,更简练,凯撒偏好。

绝对最高级(无比较对象,= very/extremely):optimus 最好的/极好的;fortissimē 极其勇敢地(副词最高级:-issimē)。

最高级 + 部分属格:fortissimus omnium = 所有人中最勇敢的——马上在下文阅读里遇到!

希腊对照:-τερος/-τατος(σοφώτερος, σοφώτατος)与 -ior/-issimus 功能完全平行。

6.4 数词 (numerālēs):一到五

基数词表(西语对照会让你微笑):

拉丁 西语 变格情况
ūnus, ūna, ūnum uno/una 像代词般变格:gen. ūnīus, dat. ūnī(同 ille 系)
duo, duae, duo dos/dos/dos 见下表
trēs, tria tres 见下表
quattuor cuatro 不变形
quīnque cinco 不变形

duo 与 trēs:

duo m/f/n trēs/tria
Nom duo / duae / duo trēs / tria
Gen duōrum / duārum / duōrum trium
Dat/Abl duōbus / duābus / duōbus tribus
Acc duōs (duo) / duās / duo trēs / tria

序数词(顺便):prīmus 第一→primero、secundus 第二→segundo、tertius 第三→tercero、quārtus 第四→cuarto、quīntus 第五→quinto。

实战语法点(凯撒军队计数必备):

  • mille 千(<1000 时是不变形容词):mille mīlitēs 一千士兵
  • milia 千(复数中性名词,后接属格 = 部分属格):duo milia virōrum 两千人;decem milia equitum 一万骑兵——BG 全书的兵力数字都长这样!

6.5 阅读④:贝尔盖人最强 (BG 1.1 收官句)

Hōrum omnium fortissimī sunt Belgae, proptereă quod ā cultū atque hūmānitāte prōvinciae longissimē absunt, minimēque ad eōs mercātōrēs saepe commeant atque ea quae ad effēminandōs animōs pertinent important.

在所有这些人当中,最勇敢的是贝尔盖人,因为他们离行省的文化与文明最为遥远,商人们也很少光顾他们那里,也不输入那些使人意志柔靡的东西。

逐层解析:

形式 分析
Hōrum omnium hic 的属格复数 + omnis 属格复数 = 部分属格:"所有人之中"
fortissimī fortis 的最高级阳性主复:最强的(那些人)=贝尔盖人(谓语性主格)
sunt Belgae 框型:最强的是贝尔盖人
proptereă quod 因为(固定连词组)
ā cultū atque hūmānitāte prōvinciae ab + 夺格 = 离……;cultū (cultus 文化) 与 hūmānitāte (hūmānitās 文明教养) 并列;prōvinciae 属格修饰二者:行省的文化文明
longissimē 副词最高级:最遥远地(absunt 远离)
minimēque 副词最低级 + -que:最少地
ad eōs ad + 宾格:到他们那里(eōs ← is!)
mercātōrēs saepe commeant 商人们经常往来(commeō 来回走)
ea quae … pertinent is 复数中性 + 关系从句:那些与……相关的东西
ad effēminandōs animōs gerundive(动形词)+ ad + 宾格 = 目的:"用于使心灵变得柔靡的";effēminandōs 修饰 animōs(宾复)——目的结构预告,第二部分详讲
important in + portant = 运入(不是英语 important!portō 搬运 → 西语 portar/importar)

文化注:cultus/hūmanitās/prōvincia 这一串正是西语 cultura/humanidad/provincia 和英语 culture/humanity/province 的祖先——罗马人眼中的"文明辐射"模型。

6.6 第一部分总结清单

学完六课,你现在应该能够:

下一步(第二部分):动词系统——sum 与现在时体系、四变位法、完成时体系、不定式与分词,然后直攻凯撒叙事文的虚拟语气。届时你会发现:名词部分你已经通关,剩下的只是让句子"动起来"。


—— 第一部分完(第 1–6 课)——

词汇(本课 51 词)

A. 性质形容词

信息 中文 例句
magnus -a -um, 复 magnī 大的 Magna est vīs verōrum.(真理之力伟大。)
parvus -a -um 小的 Parva domus, magna quies.(屋小宁静足。)
bonus -a -um, 比较级 melior 好的 Fāma virum quaeritur? 改正:Fāma bonōs sequitur.(名誉追随好人。)
improbus -a -um 恶劣的 Improbus est hostis.(敌性凶顽。)
longus -a -um 长的 Longa via est, properēmus.(路长,我们得赶紧。)
brevis -e, 比较级 brevior 短的 Brevitās clāra est.(简洁即明晰。)
altus -a -um 高的;深的 Flūmen altum trānsiimus.(我们渡过了深河。)
lātus -a -um 宽的 Latī campī patent.(平原辽阔。)

B. 第三变格法形容词

信息 中文 例句
fortis -e 勇敢的 Fortūna favet fortibus.(命运眷顾勇者。)
ācer acris, acre 尖锐的;猛烈的 Acer dolor vulneris.(伤口剧痛。)
celer celeris, celere 迅速的 Currūs celerēs hostēs terrent.(疾驰的战车吓坏敌人。)
omnīs -e 全部的 Omnes viae Rōmam dūcunt.(条条大路通罗马。)
difficilis -e 困难的 Initia difficilia sunt.(万事开头难。)
facilis -e 容易的 Facilia nōn semper bona.(容易的不总是好的。)

C. 数词

信息 中文 例句
ūnus -a -um Ūnus homo nihil potest.(独木难支。)
duo / duae / duo 不规则复数 Duae legiōnēs missae sunt.(派去了两个军团。)
trēs / tria Tria genera hominum sunt.(人有三种。)
quattuor 不变格 Quattuor hōrīs perrēxit.(他四小时赶完了路。)
mīlle 单不变,复 milia +gen Duo mīlia mīlitum vēnērunt.(两千士兵来了。)

D. 高频动词

信息 中文 例句
mittō -ere, mīsī, missus 送;派遣 Lēgātōs ad Caesarem mīsērunt.(他们派使节去凯撒处。)
dūcō -ere, dūxī, ductus 引领;率领 Dux noster nōs ad victōriam dūcit.(统帅率我们走向胜利。)
scribō -ere, scrīpsī, scrīptus Epistulam scrībere incipiō.(我开始写信。)
legō -ere, lēgī, lēctus 读;收集 Librōs legendō discimus.(我们在阅读中学习。)
petō -ere, petīvī, petītus 寻求;攻击 Pācem petunt, nōn bellum.(他们求和不求战。)
teneō -ēre, tenuī, tentus 握住;占据 Collem tenuērunt atque castra posuērunt.(他们占了山头扎了营。)

E. 补充:评价词

信息 中文 例句
pulcher pulchra, pulchrum 美丽的 Pulchra est terra Italiæ.(意大利大地美丽。)
beātus -a -um 幸福的 Sibi quisque fīdere debet.(人人当自信。)

F. 补充:品质形容词群

信息 中文 例句
gravis -e 重的;严重的 Onus grave fert.(他负重前行。)
levis -e 轻的;轻微 Plūma levior est.(羽毛更轻。)
asper -era, -erum 粗糙;严酷 Aspera hiems fuit.(严冬凛冽。)
mitis -e 温和的 Dominus mitis in servōs erat.(主人待仆温和。)
clārus -a -um 明亮;著名 Clāra est fāma eius.(他的名声显赫。)
obscūrus -a -um 昏暗;晦涩 Verba obscūra vātis sunt.(诗人之言晦涩。)
fēlīx 属格 fēlīcis 幸运的 Fēlīx tempus illud erat.(那是个幸运时代。)
humilis -e 卑微的 Humilis ortū, magnus animō.(出身卑微,志向远大。)
sublimis -e 高峻的 Sublimēs arcēs cernis.(你可见高耸城堡。)
prūdēns 属格 prūdentis 明智的 Prūdenter cōnsilium capit.(他明智定策。)
neglegēns 属格 neglegentis 粗心的 Neglegēns numquam dīves fit.(粗心者难致富。)

G. 补充:程度与数量

信息 中文 例句
multus -a -um, 复 multī 多的 Multa perīcula superāvimus.(我们克服了许多危险。)
paucī -ae -a(pl.) 少数的 Paucī restitērunt.(少数人坚持抵抗。)
aliquot 不变格+acc 几个 Aliquot diēbus pervēnit.(几天后抵达。)
quot 不变格(感叹/疑问) 多少 Quot annōs habēs?(你多大年纪?)
tot 不变格 如此多 Tot labōrēs sustinuit.(他忍受了这么多辛劳。)
tantus -a -um 如此大 Tanta virtūs fuit ut mīrārēmur.(德行卓著令人惊叹。)
quantus -a -um 多大 Quantī librum ēmistī?(这书你花了多少钱?)

H. 补充:序列与心智动词

信息 中文 例句
primus -a -um 第一的 Primus hunc locum tenet.(他位居第一。)
ultimus -a -um 最后的 Ultima līnea carminis pulchra est.(诗末行很美。)
mediocris -e 平庸的 Neque summus neque īnfimus, sed mediocris.(不高不低,中庸而已。)
memoria f., 复 memoriae 记忆 Memoriā vestrī semper tenēbor.(我将永怀你们之谊。)
quaerō -ere, quaesīvī, quaesītus 寻找;探求 Vēritātem quaerimus.(我们寻求真理。)
accidō -ere, accidit +ut 发生 Accidit ut serō venīremus.(碰巧我们来晚了。)

拉丁语系统教程 · 第二部分(第 7–12 课:动词系统)

本部分定位:第一部分(第 1–6 课)覆盖名词、形容词、代词与格系统。第二部分集中攻克动词系统——拉丁语中体量最大、也最能区分"学过"与"能读"的部分。学完这 6 课,你将具备拆解凯撒《高卢战记》(Bellum Gallicum, 简称 BG) 和维吉尔《埃涅阿斯纪》(Aeneid, 简称 Aen.) 中绝大多数动词形式的能力。

你的优势:CET-6 词汇量 + 西班牙语基础。西班牙语的动词变位几乎就是拉丁语的"简化版直播录像",我们会在每个关键节点对照西语,让你"免费"获得大量记忆锚点。


posted @ 2026-09-05 07:52  IcarusLee  阅读(5)  评论(0)    收藏  举报